« رى » ، سمرقند » . روى بن بيلان « 1 » بن أصفهان رى را پايه گذارى كرده است . در حديث است كه رى يكى از دروازه‌هاى جهان است ، كه مردم بدانجا كشيده مىشوند . اصمعى گفت : رى عروس شهرها وسكهء جهان است ، خوش آب وهوا ودر ميان راه گرگان وخراسان و * عراق است ، [ ومن گفتم : رى چهار راهى بزرگ وخواستگاهى سترگ است ] من براي قصبهء آن نامى ديگر نيافتم . شهرهاى : « آوه » ، « ساوه » ، « قزوين » ، « ابهر » ، « شلنبه » ، « خوار » را با ناحيتهاى : « قم » ، « دمّاوند » ، « شهرزور » وروستاهاى : « قوسين » ، « قصران داخل » ، « قصران بيرون » ، « سرّبهزان » ، « قرج » ، « جنى » ، « سيرا » ، فيروز رام » دارد . همدان : خوره‌ايست در ميان اين سرزمين با شهرهاى معتبر وكهن ، كه همدان بن فلّوج بن سام بن نوح ( عم ) آن را پايه گذارى كرده است . گويند : كوهها سپاهند وهمدان فرمانده آنست ، كه بهترين آب وسبك ترين هوا « 2 » را دارد . سرزمين گسترده با نهرهاى پر آب ودرختان سردرهم وميوه‌هاى گوارا ومردان جنگنده بسيار است . روستاهايش از من دل ربوده است در برخى كتابها خواندم كه رى وأصفهان از شهرهاى پهلوى نبوده ، پهلوى همدان ، ماسبذان « مهرجان‌قذق » ، كه همان « صيمره كمره » « 3 » باشد و « ماه بصره » كه « نهاوند » است « 4 » و « ماه كوفه »

--> ( 1 ) ابن كلبى گويد : رى را بنام روى از فرزندان بيلان بن أصفهان بن فلوج بن سام بن نوح خوانده‌اند ( ابن فقيه ع خو : 318 ، 13 پ : 105 : 2 ) به جاى واژه بيلان ، بنى شيلان بن أصفهان نيز ديده مىشود ( ياقوت 2 : 895 : 1 ) . ( 2 ) ياقوت 4 : 81 و : 10 ( 3 ) ابن فقيه پ : 23 ، يعقوبي . بلدان پ : 43 - 44 ( 4 ) ابن فقيه پ 94 : 4 يعقوبي ماه بصره را لقب همدان دانسته ( بلدان پ :