محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
572
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
10 - سرزمين كوهستان سرزمينى است كه گياهش زعفران ، وآشاميدنى مردمش شير وعسل ، ودرختانش گردو ، وانجير است . دلگشا وپاكيزه وحاصلخيز وآبرومند است ، « رى » بزرگ ، « همدان » وخورهء گرانقدر « أصفهان » در آنست . ارزش آن را هنگامى خواهى دانست كه شهرهايش را گزارش دهم ، « دينور » و « كرمان شاهان » را ياد كنم ، « نهاوند » و « قم » و « كاشان » را بيان كنم « دمّاوند » ، « قرج » ، « قصران » را توصيف نمايم ، آنجا نه گرما دارد نه پشه ونه مگس ونه مار ونه عقرب ونه كرم . در تابستان بهشت است وباغ وباغچه ، در زمستان هيزم وذغال مفت است . نمكسود آن را به خراسان برند ، انگور وسيب در همهء سال دارد . مركز دانش ، خرد ، مهارت وتردستى مىباشد . ولى سرمايش زننده است ، مردم در زمستان با گونههائى شكافته ودست وپاى كبود شده ورويهاى زرد وبينىهاى آبريزان ديده مىشوند ، ايشان يا حنبليانى تندرو در دوستى معاويهاند ، يا نجّاريانى تندرو در تكفير مردم رستگار مىباشد ! زلزله وفرو شدن زمينها وستم