اگر گفته شود كه همين سخن پاسخ به تو مىدهد كه ممكن است درياها هفت باشند ، ليكن تنها دوتاى آنها را خدا در آن آيت ياد كرده باشد . پاسخ گوئيم اين مانند آن نيست ! زيرا كه خدا در آنجا گفت : « مرج البحرين دو دريا را درهم ريخت » كه أشارت به دو درياى معيّن است ، زيرا كه الف ولام دارد كه اگر جنس نباشد تعريف خواهد بود . پس ممكن است هفت شماره از گروهى را خواسته باشد ، چنانكه گفت : آن را هفت روز وهشت شب بر آنان مسخر كرديم « 1 » ومىدانيم كه روزهاى خدا بسيارند . ودر آيتي ديگر گويد : « وبر آن سه تن كه تخلف كردند « 2 » » كه نمىتوان گفت بيشتر بودند . اگر بگويند : از آنجا كه در تفسير اين آيت خلافست وما مىبينيم كه درياى چين با درياى روم برخورد ندارد ، ناچار نمىتوانيم بدان استناد كنيم . وآيت ديگر از معارضه سالم مىماند . پس بايد درياها هفت باشند . جواب گوئيم * : كه آن اختلاف با آيت « از آن دو لؤلؤ ومرجان برآيد » « 3 » از ميان رفته است . دربارهء درهم ريختن دو دريا ( التقاء ) گروهى از پيران مصر را شنيد كه مىگفتند : رود نيل تا اين أواخر در درياى چين ( درياى سرخ ) مىريخته است . اگر بگويند : تأويل تو پذيرش تناقض در قرآن است . زيرا كه هم در آنجا گويد ، دو دريا درهم ريختند وهم به قول تو مىگويد ميان آنها سه روز راه فاصله است . وكتاب خدا از تناقض بدور است . ولى

--> ( 1 ) قرآن 69 : 7 . ( 2 ) قرآن 9 : 119 . ( 3 ) قرآن 55 : 20 .