محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
497
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
خراج : بر فرغانه دويست وهشتاد هزار [ 230000 ] « 1 » محمدي وبر شاش يكصد وهشتاد هزار [ 180000 درم ] مسيبى وبر خجنده مقاطعهوار بابت عشريه يكصد هزار [ 100000 ] مسيّبى * وبر سغد وكش ونسف وأشر وسنه [ نيم ] يك مليون « 2 » وسى ونه هزار وسى ويك درم محمدي است . خراج اسبيجاب چهار دانقى است « 3 » با يك مكنسبه است كه با هداياى ديگر همه سأله براي سلطان فرستاده مىشود ، خراج بخارا يك مليون ويكصد وشصت وشش هزار وهشتصد ونود وهفت [ 1166877 ] درم غطريفى « 4 » است . سه برادر به نامهاى محمد ، مسيّب وغطريف اين درمها را سكه زده بودند كه مانند فلوس سياهند وجز در هيطل صرف نمىشوند ، واز درمهاى سفيد برترىهائى دارند .
--> ( 1 ) متن چ ع 340 : 11 با حروف 280000 نوشته شده ونسخه بدل آن در پا نوشت چ ع 341 : 10 رقم 130000 آمده است . ( 2 ) متن : الف الف . ( 3 ) متن در چ ع 340 : 2 ونسخه بدل آن در ص 341 : 11 چنين است : « وخراج اسپيجاب أربعة الدوانيق ومكنسة » شايد مىگويد : خراج اسپيجاب با درمهاى چهار دانقى گرفته مىشود نه درمهاى 5 / 4 دانقى كه در سطر 8 و 9 ياد شده است . ( 4 ) نسبت به غطريف پسر عطار برادر خيزران مادر هارون رشيد است كه والى خراسان بود ويقول صاحب برهان قاطع نسبت به قدرف است كه نام شهري در بخارا است ( لغتنامه ) .