محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
477
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
تركستان مىبرند وقيچى ، ونيز از سمرقند ديبائى را به تركستان برند وجامههائى سرخ كه ممرجل خوانند ونيز سينيزى وكژ ( پيله ) بسيار وپارچهء آن وفندق وگوز مىبرند ، واز طوس تكههاى خوب « 1 » وبرد نيكو واز فرغانه واسبيجاب ، بردگان ترك وجامههاى سپيد وجنگ افزار چون شمشير ، ومس وآهن واز طراز بز پوست ، واز شلجى نسيم خيزد واز تركستان وختل براي اين سو ، أسب وقاتر مىآورند . ديواج طراز « 2 » وكل وكمهء سثهجانى « 3 » و [ فيروزه و ] وابرو وچاقو وريباس نيشابور بي مانند هستند * وجزيرهء نيز فراوردههاى شير واشتر غاز وبزرگ مرو بىمانند است كسى كه به رمله نرفته باشد گمان مىكند بهتر از نان مرو يافت نمىشود ، ولى در سرزمين عجمان قطعاتى بىمانند است ، مانند هريسهء ايشان نيز در جائى نيست . گوشت بخارا ونوعي خربزهء ايشان بنام ساف بىمانند مىباشند . كمانهاى خوارزم وسفال و [ جزيره ] شاش وكاغذ سمرقند وبادنجان نسا وانگورهاى هرات مانند ندارند . [ ميان عبد الحميد حاكم وپيران رى فخر آزمائى براي شهرها در نزد حسن بن بويه در گرفت . عبد الحميد گفت : « خداوند چهار چيز را روا وبىارزش نهاده وهمينها صادرات نيشابورند : سنگ ، گل ، آب وگياه ، سنگش فيروزه است كه به همه جاى دنيا مىبرند . گل آن طين اكل « 4 » است كه به مصر وتركستان مىبرند ، گياهش ريباس است كه به سفرهء
--> ( 1 ) متن عربى : التكك الحسنة ودر 373 : 13 التكك العجيبة ودر 380 : 5 8 التكك الرفيغه ولا نظير لتككهم آمده است : شايد بزياتير يا پارچهء را خواسته باشد . ( 2 ) متن عربى : « لا نظير لديواج وطراز » گويا ، واو زيادتى نادرست باشد . وديباى شهر طراز را خواسته باشد . ( 3 ) متن : وشهجانى ( 4 ) گل خوراكى ( لغتنامه ) .