محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
474
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
ندارند . شيعه وكراميان در آنجا جاذبيت دارند . اكثريت در اين سرزمين از آن پيروان بو حنيفة است مگر در خورهء چاچ وايلاق وطوس ونسا وابيورد وطراز وصنغاج وحومهء بخارا وسنج ودندانقان واسفراين وجويان كه همگى شافعي هستند وآئين ايشان بكار بسته مىشود . در در هرات وسگستان وسرخس وهر دو مرو نيز ايشان جاذبه دارند . قاضيان جز از اين دو گروه نباشند . خطيبان شهرهايى كه استثناء كردم با نيشابور همه شافعي هستند ، يكى از دو جامع مرو نيز چنين است ولى نمازگزارى در آنجا ونيشابور از آن هر دو گروه است . گراميان در هرات وغرج شار جاذبيت دارند ودر فرغانه وختل وجوز جانان خانقاهها دارند . در مرو رود وسمرقند نيز خانقاه دارند . در روستاهاى هيطل مردمى هستند كه سپيد جامكان خوانده مىشوند . آئين ايشان به زندفت نزديك است ، مردمى نيز آئين عبد اللّه سرخسى دارند ، پرهيزكارى وتقرب شعار ايشان است . بيشتر مردم ترمذ جهمي هستند ومردم رقه شيعيند ومردم كندر قدرى هستند . شار نماز دو عيد را به فتواى عبد اللّه مسعود برگزار مىكند . پيروان بو حنيفة دو گونه قرائت را پشت هم مىآورند وچهار تكبير گويند . بازرگانى از نيشابور پارچههاى سپيد حفيه ، بيباف ، عمامههاى شهجانى