محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
472
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
طبس مسينان نيز در درختان عناب غرق است ، كهندژى در آن نديدم جز در قاين كه جامع هم دارد . يناوند : آباد است وجامعش در بازار مىباشد ودژى دارد . يُنابذ : « 1 » يا سنابذ « 2 » باديهها وباغهاى بسيار وپهناور . خور : ساختمانهايش از گل است . نه دژ دارد نه باغ . در كنار بيابان وكم آب است . اين خوره پهناور است ولى بيشتر آن كوه وبيابان وسردسير است جز طبس وكرى ] . * كلياتى دربارهء اين سرزمين سرزمينى سردسير است جز سگستان وبست وطبس خرما كه گرمى شامي را دارند بلخ نيز هوايش عراقي است ، وهواي مرو شامي است . سرماى خراسان نرمتر از سرماى هيطل است . اين سرزمين بطور كلى خشك است وخشكى آن همسان نيست . هر جايش كه سرمايش سختتر ، گرمايش نيز سخت است ، مگر سمرقند كه تابستانى خوش دارد وهمچنين نيشابور كه سرمايش نرمتر از سمرقند است . مردم در همهء اين سرزمين بر پشت بأم مىخوابند ورنج مىبرند .
--> ( 1 ) گناباد كنونى . ( 2 ) ياقوت سناباد را مدفن علي بن موسى الرضا شمرده است ( 3 : 153 ) ص 320 .