محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
430
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
من خراسان را به نه خوره وهشت ناحيت بخش نمودهام ، وآنها را در اين فصل به ترتيب اندازههايشان وهنگام گزارش به ترتيب مرزهايشان مرتب نمودهام . مثلا نخستين آنها در سمت جيحون بلخ است واز نظر اندازه ( پس از آنها ) نيشابور مىباشد . مهمترين ناحيتها نيز پوشنج ، بادغيس ، غرجستان ، مرو رود ، طخارستان ، باميان ، گنج روستا ، اسفزار است . طوس ودو خواهرش را خزينه ( انبار ) هاى نيشابور بشمار آورديم ، سرخس را نيز جدا از خورهها شمرده [ دربارهاش سخن بيشتر رانديم زيرا كه بىمانند است ] ومشكلاتى دارد . بلخ : نام قصبهاش نيز همين است . از شهرهايش : اشفورقان « 1 » * سليم ، كركو « 2 » ، جا « 3 » ، مذر ، برواز . از ناحيتها طخارستان است كه نام قصبه نيز هست . از شهرهايش ولوالج ، طالقان ، خلم ، غربنگ « 4 » ، سمنگان ، اسكلكند « 5 » ، رؤب ، بغلان پائين ، بغلان بالا ، اسكيمشت ، راون آرهن ، اندراب ، خست ، سراى عاصم . باميان : شهرهايش : بسغورفند ، سگاوند ، لخراب .
--> ( 1 ) ياقوت 1 : 280 . شبورقان ( استخرى ع . 27 پ 214 ) ( 2 ) شايد : كركوه ص 292 : 7 . ( 3 ) شايد : گاه ( استخرى ع 276 پ 217 ) ( 4 ) شايد : غربنكى ( ياقوت 3 : 783 : 14 ) . ( 5 ) سكلكند ( استخرى ع 275 پ : 217 ) .