محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
424
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
درغان ، جگربند ، ديگرى هزار أسب ، « 1 » كاث هستند وپس از آن نيز تا درياچه گذرگاههاى ديگر هست كه يكى از آنها حرجانيه است . شاخههاى جدا شده از جيحون بيشتر در خوارزم هستند ، از آنها است : نهر كريه كه تا پنج فرسنگ كشيده شده است ، نهر هزار أسب كه گشاد مىشود تا نزديك به يك مرحله مىرسد ، سپس كم كم تنگ مىشود تا به يك فرسنگ مىرسد ، وديهها را تا نزديك صحرا سيراب مىكند . نهر كردرانخاس نيز از آن جدا مىگردد ، واين از نهر هزار أسب بزرگتر مىباشد وميان آنها دو فرسنگ راه است . سپس نهر خيوه است كه آن نيز بزرگ است وكشتى رآني دارد ، پس از آن نهر مدرى است كه در آن نيز كشتى رآني مىشود . دورى نهر مدرى از نهر خيوه نيم فرسنگ است * وهمچنين است ميان نهر مدرى ونهر داك پائينتر از اين قصبه ، در سمت جيحون اصلى نهر بوه قرار دارد كه آبها از دو سو در دية اندرستان در آن مىريزد واز آنجا تا جرجانيه پس در آن كشتى رآني مىشود به سدى كه مىرسد ياد كرديم « 2 » فاضله از جاى گرد آمدن آبها تا سد يك مرحله است . نهر كرور
--> ( 1 ) استخرى ع 301 : 14 پ 235 . ( 2 ) ص 288 : 16 .