محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
375
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
رى ، همدان ، ارمينيه ، آذربايجان ، ماسبذان ، مهرجانقذق ، شوشتر ، مذار ، ارتوان « 1 » . بدترين « 2 » ميوه را نيز در شهرهاى مداين ، شاپور ، ارجان ، رى نهاوند ، ماسبدان ، حلوان يافت . كوتهبينترين مردم را در نوبندگان ، ماسبذان ، سيراف ، رامهرمز ارمينيه ، آذربايجان ، استخر « 3 » يافت . پستترين مردم را در شش جا يافت : نوبندگان ، بادرايا ، باكسايا ويهند ، نهاوند ، أصفهان « 4 » . و ( قباد ) در ميان دجله وگردنهء همداني ، جائى دلگشاتر از قرماسين نيافت ، پس آن را براي خود پايه نهاد . سپس خسروان پس از وى شهرهايى را كه مىبينم در ميان مداين تا آن گردنه بساختند . * در كتابي در خزانهء عضد الدولة ، فصلى مسجّع دربارهء گردشگاهها ديدم ، پس من نيز جاهائى كه به خوشى شهرت داشتند وشايستهء چشم بوشى نبودند ، بر آن افزودم ، تا مجموعهاى از گردشگاههاى زمين در
--> ( 1 ) اردوان ؟ . ارتوى ( ابن فقيه . پ ، 62 . ( 2 ) ابن فقيه بهترين ميوه را در آن هفت شهر مىداند . وظاهرا اشتباه از مقدسي است . ( 3 ) ابن فقيه كوتهبينان را در هشت شهر دانسته ، مهرجانقذق ، اردشير - خره ، بحروف را به جاى استخر وسيراف ياد كرده است . ( 4 ) ابن فقيه بجاى آخرين سه شهر ، نامهاى « بهندف » رود قهقور در ماسبذان رود جرود در نهاوند را آورده است .