محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )

357

أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )

يادى از باديهء عرب بدانكه ميان سرزمين عرب ومغرب بيابانى است داراى آب وگود آبها وچاه‌ها وچشمه‌ها وتپه‌ها وشن‌زارها ونخلستان واندكى كوهستان وپر از مردم عرب ، راه‌هايش ترسناك وناپيدا ، خوش هوا وبد آب است . نه درياچه‌اى دارد ونه رودخانه‌اى بجز ارزق ، شهري بجز تيا نيز ندارد . برخى مردم آن را از جزيرة ( العرب ) مىدانند ولى از آن نيست ، وبرخى آن را بر چند إقليم بخش مىنمايند ، وبرخى آن را از شام مىشمرند . من چنان ديدم كه آن را جدا آورده در نقشه بركشم زيرا كه مردم هيچ يك از سيزده ايالت ، راهى در خشكى به مكة جز از ميان اين سرزمين ندارند ، پس از ما شناخت آن بي نياز نيستيم . در آنجا راه‌ها وآبهاى ناشناخته هست كه شناسائى آنها سود فراوان وپاداش وثواب دارد . من خود چند بار بدانجا شده آن را ز سمت يمن ( جنوب ) وشام ( شمال ) وخاور وباختر وراندازى كرده ، راه‌هايش را جسته واز آبهايش پرسيده ودر بررسى آنها تبحّر كردم تا بيشتر راه‌هايش را شناختم وبالله التوفيق . * بررسى كوتاه : من آن باديه را به صورت كمانى از « ويله » تا « عبادان » وسپس تا « بالس » نهادم ، و [ از چهارده راه ] دوازده را [ مفيد ] آن را نشان دادم