محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
327
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
فاس : دو شهر بزرگ ومهم هستند كه هر يك باروئى جدا دارد وميان آن دو درهاى پر از باغها وآسياها است . دولت فاطمى بر يك سو دست دارد وأموي بر سوى ديگر ودر نتيجة جنگ وكشتار ودست به دست شدن دارد . [ ومن از ايشان مىشنيدم كه چگونه امويان با جنگ از دريا گذشته واين سو را با زور ساخته خطبهخوانى برقرار نمودند ] . ساختمانها گلين وباروها با آجر پخته است . دژ شميت را [ إسماعيل ] ابن بوري [ نوري ابن موسى بن أبي العافية ] در آنجا ساخته ودژى ديگر را ابن احمد در كناره دره ساخته است . شهريست پر بركت از انجير وزيتون ولى چنانكه مىبينيم مردمى سرد [ گريزان از جنگ ] وپيه هستند ، دانشمندان اندك * وغوغا بسيار دارند . مقرّ « 1 » اميران فاس از طرف دولت فاطمى [ مغرب ] در جبل زالاغ است . بخش ايشان در فاس به نام عدوة القروي وبخش ديگر مدينة الأندلس « 2 » ناميده مىشود كه اين را امويان به هنگامى ساختند كه از آب گذشته بر فاس مسلط شده بودند . « 3 »
--> ( 1 ) اين چهار سطر در متن عربى پس از معرفى « غمار » آمده ومن آن را در دنبال فاس نهادم . ( 2 ) دو بخش فاس را ياقوت « عدوة القروبين » و « عدوة الاندلسين » نام داده سال تأسيس نخستين را 193 ودومين را 192 ياد كرده است . ( ياقوت 3 : 842 : 18 ) . ( 3 ) اين چهار سطر در متن عربى پس از معرفى « غمار » آمده ومن آن را در دنبال فاس نهادم .