طبريه كه هميشه نويسندگانى بيرون داده است ، در آنجا ومصر همهء دفتر دارا مسيحي هستند ، زيرا كه ايشان بر زبان بومى تكيه دارند ، ومانند ايرانيان براي آموزش عربى نبايد رنج را بر خويشتن هموار كنند . من به هر گاه كه نزد قاضى القضاة بغداد مىبودم ، از عربى نادرست كه سخن مىگفت شرمسار مىشدم ، أما ايشان اين را عيب نمىشمرند . بيشتر گهبدان ، رنگرزان ، صرّافان ودباغان اين سرزمين يهودي هستند ، بيشتر پزشكان ونويسندگان مسيحي مىباشند . بدانكه پنج چيز ، در پنج جاى كشور اسلام زيبا است : رمضان در مكة ، شب ختمه « 1 » در مسجد اقصا ، دو عيد « 2 » در اصقليه « 3 » ، عرفه « 4 » در شيراز ، آدينه در بغداد ، نيمهء شعبان در إيليا ، عاشورا در مكة . مردم زيبا پسند هستند ، دانا ونادان همگى ردا پوشند [ آزادانه پشم مىپوشند ] « 5 » در تابستان نيز از پوشاك نكاهند ، نعلين پوشند ، قبرهايشان روسازى شده است . دنبال جنازة راه مىروند ودلدارى مىدهند ، تا سه روز پس از مرگ به سر گور رفته ختم قرآن گزارند ، بارانى بپوشند ، وردا را كوتاه نبرند . بزازان گرانمايهء رمله بر خر مصرى پالان دار سوار شوند . در آنجا كسى جز فرماندار وسردار سوار أسب نشود ، وجز

--> ( 1 ) كارى همچون « قرآن سرگيران » شبهاى قدر . ( 2 ) عيد فطر در آغاز شوال وعيد قربان دهم ذي حجه . ( 3 ) شايد : صقليه ، سيسيل . ( 4 ) روز هشتم ذي حجة كه در مكة شيراز مانند مراسمى انجام دهند . مىشد ( ص 170 پانوشت 1 ) . ( 5 ) شايد چون پشمينه پوشى در سدهء چهارم اسلام ناستوده ونشان تصوّف مىبود ، براي نگارندهء مقدسي چشم گير بوده است . ن . ك : درسهاى گلدزيهر : 351 / 422 . چ ع 440 : 1