يك قامت با دست باز . اين گنبد با همه بزرگيش با برنز زراندود پوشيده است . زمين اين خانه وديوارها با كمربندش از درون وبيرون همانند جامع دمشق است كه ياد كرديم ( ص 221 به بعد ) . گنبد داراى سه پوسته است : نخست از لوحه‌هاى نقاشى شده است ، دوم از تير آهنهاى پنجره شده تا بادش خم نكند سوم از چوبهائى است كه صفحه‌ها بر آن چسبيده است . در ميانه‌اش نيز راه‌روى ساخته‌اند تا نزد سيخ كه كارگران براي بازرسى وتعمير آن مىروند . چون آفتاب بر آن مىتابد منطقه درخشش يابد وشگفت‌انگيز است . بهر حال مانندش را من در اسلام نديده ودر جهان شرك نيز نشنيده‌ام . درها : از سيزده راه كه بيست در دارند مىتوان به اين مسجد درآمد : باب حطّه ، دو در نبي ، درهاى محراب مريم ، دو در رحمت ، باب بركت بني إسرائيل ، درهاى أسباط ، درهاى هاشميان ، باب وليد ، باب إبراهيم ، باب أم خالد ، باب داود [ باب سكينه ، باب خضرا ] . زيارتگاه‌ها : محرابهاى مريم ، زكريا ، يعقوب ، خضر ، مقام پيغمبر ، جبرئيل ، جايگاه نمل [ منهل ] ، نور ، كعبه ، صراط ، كه در آنجا پراكنده‌اند . در سمت چپ ( شرق مسجد ) رواق نيست . بخش سرپوشيده نيز به ديوار خاورى نچسبيده است . واز اين رو گويند : هيچگاه صف نماز در آن پر نمىشود . * دو سبب براي بي سرپوش ماندن اين بخش هست : نخست آنكه عمر گفته بود : در باختر اين مسجد « 1 » نماز خانه‌اى براي مسلمانان

--> ( 1 ) در اينجا عمر خطاب ، نمازخانهء مسلمانان را « مصلّى » ونماز خانهء نامسلمان را « مسجد » ناميده است !