محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
221
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
در آنجا است ساختمانها از چوب وگل است . دژى از گل ، هنگامى كه من در آنجا بودم ساخته شد . بيشتر بازارهايش سرپوشيده است * يك بازار سراسرى سرباز نيز دارد . شهر را نهرها دريده ودرختها پوشانيده است ، ميوهء بسيار دارد [ كه شعرها دربارهاش سروده شده است ] كالاهاى متضاد وارزان ، يخ نيز دارد . بهتر از گرمابههايش ، شگفتآورتر از فوارههايش ، عاقلتر از مردمش نيست . آنچه از كوچههايش بخاطر دارم چنين است : باب الجابيه ، باب صغير ، باب كبير ، باب خاورى ، باب توما ، باب نهر ، باب محامليان . خيلى خوش آب وهوا است ، ولى هوايش خشك ، مردمش ماجراجو ، ميوههايش بىمزه ، گوشتهايش سفت ، خانههايش تنگ ، كوچههايش اندوهزا ، نانش بد مىباشد . زندگى در آنجا تنگ است . مساحتش در دشت نيم فرسنگ در نيم فرسنگ است . جامع دمشق : امروز بهترين نمونهء آن نزد مسلمانان است . مسلمانان ثروتى بزرگتر از آنچه در آنجا گردآمده ندارند . پايهها با سنگهاى بزرگ چيده شده . بالاخانههاى گشاده بر روى ستونهاى سنگ سياه صاف در سه ردهء گشاد نهاده شده است . پهلوى محراب در وسط گنبدى بزرگ ديده مىشود . دورادور صحن رواقهاى بلند با طاقچههاى بالايشان ساخته شده ، همه را با رخام سفيد پوشانيدهاند ، ديوارها نيز تا دو قامت با رخام چند رنگ واز آن تا سقف با فسافساى رنگارنگ پوشيده شده است ، صورت درختها وشهرها با زر در آن نقاشى شده ، با خطى زيبا ودرست نوشته دارد . كمتر درخت يا شهر معروف است كه بر آن ديوارهها نقاشى نباشد . سر ستونها همگى زراندود است . پل رواقها