محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
199
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
رافقه : حومهء رقه است ، جامع آن در ميان ريختگران است وجامع رقه در ميان بزازان ، دو درخت عناب ويك درخت توت دارد ، نزديك آن مسجدى است با ستونها . حرّان : شهري دلگشا ، داراى باروئى از سنگ مانند إيليا خوش ساخت ، داراى كاريزيست كه سررشتهاش دانسته نبود ، جامع در كنار شهر است . آب كشاورزى از چاهها است ، پنبهء نيكو دارند . در درستى ترازو نمونه هستند . رها : مانند طيب مستحكم است . جامع دور افتاده است . يك كليساى شگفتانگيز سرپوشيده دارد آراسته با فسافسا « 1 » كه از عجايب جهان بشمار آيد . خابور : ناحيتي است كه قصبهء آن عرابان است . بر تپهايست بلند * گرداگردش را باغها فرا گرفته است ، قيمتها ارزان ، كشتزارها بسيار . ديگر شهرها نيز مرفّهاند . رحبه : شهري بزرگ ومهمترين شهر ناحيت فرات در سمت بيابان ، همچون طيلسان است . يك دژ وحومه دارد . ديگر شهرها در سمت صحرا نيز آباد هستند . كلياتى درباره اين سرزمين آب وهوا وآداب ورسوم نزديك شام وهمانند عراق است ، گرمسيرهايش مانند سنجار وشهرهاى فراتى نخلستان دارد ، خورهء آمد سردسير ، چون نزديك به كوهستان است . بهداشتىترين شهرهايش موصل ، بيشتر ساختمانهايش از سنگ ، است در آنجا شهري بد آب يا درهاى
--> ( 1 ) ن ك : چ ع 158 : 8