شهرت است بايد دليل بياورد ! گزارش گسترده‌تر كوفه : قصبه‌ايست بزرگ ، سبك ، خوش ساختمان ، با بازارهائى بزرگ ، پر بركت وجامع مرافق است . سعد بن أبي وقاص به روزگار عمر آن را مركز كرد . هر شن كه با ريگ آميخته بود كوفه است ، نبينى زمينش چنين است ؟ . شهر باستانى آن جا حيره است كه ويران گشته است . نخستين تن از صحابه كه در آن فرود آمد علي بن أبي طالب بود ، سپس عبد اللّه مسعود وأبو درداء وديگران پياپى آمدند . مسجد جامع در مشرق شهر است با ستونهاى * بلند از سنگهاى سوار شده . دلگشا وزيبا است ، رود فرات در سمت بغدادي ( مشرق ) آنست . چاه‌هاى گوارا دارد . پيرامن آن نخلستان وباغ است حوضها وجويها دارد . محلهء كناسه سمت باديه ( مغرب ) آنست . پيشتر همانند بغداد بود واكنون ويران شده است . قادسيه : شهريست بر لب باديه ، روزهاى حج آباد است كه همه چيز بدانجا ببرند . دو دروازه وسورى از گل دارد . جويى از فرات تا حوضي كه دم دروازهء بغداد ( شرقي ) ساخته‌اند ، كشيده شده . چشمه‌هاى گوارا وآبى ديگر نيز دارد كه آن را در روزهاى حج تا دم دروازهء باديه ( غربى ) مىكشند . يك بازار دارد كه مسجد جامع در آنست . سورا « 1 » : شهريست پر از ميوه وانگور ، با جمعيت . شهرهاى ديگر نيز با جمعيت وكوچكند .

--> ( 1 ) ص 158 پانوشت 3 ديده شود .