محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )

140

أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )

ملاحان را مىدهند وبا بزرگتر ، معامله مىكنند . رطل : در مكة همان من است كه در همهء كشورهاى اسلام شناخته است جز اينكه ايشان من را رطل نامند . رطل از يثرب تا قرح دويست درم است ، رطل يمن بغدادي است [ ودر قرح سيصد است ] . عمان نيز من دارند ولى در باقي كشور ، بغدادي است . ايشان « بهار » نيز دارند كه سيصد رطل است . پول « 1 » : نزد ايشان گوناگون است . دينار مردم مكة مطوّقه است ، كه آن وعثّريه هر يك دو سوم مثقال‌اند ، ومانند درم‌هاى يمن ، به شماره داد وستد مىشوند ، ولى عثّريه مرغوب‌تر است وگاه تا يك درم فرق مىيابند . بهاى دينار عدن هفت درم است وآن دو سوم « بغوى » است وبوزن است نه به شمارش . ارزش دينار عمان سى مىباشد ولى كشيده مىشود [ ويك سوم مثقال است واز اين رو ثلاثي ناميده مىشود ، گاهى نيز آن را زكاوى مىخوانند وكشيدنى است ] . درم : از درمها كه در اين سرزمين روا هستند يكى در مكة محمديه ناميده مىشود . نزد مردم مكة هر بيست وچهار مزبّقة « 2 » يك مطوّق ارزش دارد كه دو برابر « اختمى » است ودر روزهاى ششم ذي حجه تا آخرين روزهاى حج از كار باز مىماند . مردم يمن علوية دارند كه ارزش آن در شهرها گوناگون است ودر برخى جاها بي ارزش است . هر چهار

--> ( 1 ) متن : ونقودهم مختلفة است . در پانوشت نسخه بدل نقود ، سنجه آمده است ، مؤلف مقدسي اين واژه را از ريشهء سنجش فارسي در جاهاى ديگر نيز به كار برده است چ ع : 129 : 182 : 398 ، 417 . ( 2 ) شايد به معنى كم ارزش ودور انداختنى ، چ ع ، 204 ، 207 .