محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )

137

أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )

قرائت : در مكة ، مردم ( قرآن را ) بر قرائت ابن كثير خوانند ، در يمن بر قرائت عاصم وسپس قرائت أبو عمر است كه در همهء آن سرزمين رايج است . از برخى قاريان بزرگ در مكة شنيدم كه : هيچ نديده ونشنيده بوديم كه پيشنمازى پشت مقام إبراهيم نماز را با قرائتى جز قرائت ابن كثير بگزارد ، مگر در اين زمان . بازرگانى ، در اين سرزمين سودمند است ، زيرا كه دو پاشنهء دروازهء جهان ، بر درگاه [ عدن وعمان ] مىچرخد ، بازار منا ، درياى متصل به چين ، جدّه ، جار ، انبارهاى مصر ، وادى القرا ، شام ، عراق ، يمن ، مركز ( خريد وفروش ) سربند ، عقيق ، پوست ، برده است . وسائل داروگران ، عطرها ، مشك ، زعفران ، بكم ، ساج ، ساسم ، عاج ، لولو ، ديبا ، مهره ياقوت ، آبنوس ، نارگيل ، قند ، اسكندروس ، صبر ، آهن ، سرب ، خيزران ، سفال ، صندل ، بلور ، فلفل [ وكندر ] وجز آنها همه به عمان آورده [ وبه عراق ومشرق برده ] مىشوند ومانند همهء اينها باضافه عنبر ، مشروبات ودرق ( سپر ) وخدمت‌گزاران حبشي وپوست پلنگ ، به عدن مىرسد [ وبه مكة ومغرب برده مىشود ] واگر همچنان ادامه دهيم كتاب به درازا خواهد كشيد . بازرگانى چين در اين جا نمونه شناخته شده ، مژدهء آمدن بازرگان با مژدهء مالك وثروتمند شدن برابر است . وقتي من در درياى يمن سوار كشتى شده بودم در كابين با أبو على حافظ مروزى آشنائى دست داد وچون دوست شديم گفت : تو دل مرا برده‌اى گفتم : چرا ؟ گفت : تو را آدمي سر براه ودوستدار نيكى ونيكان ومايل به جمع آورى دانش مىبينم ، اكنون تو به شهرهايى آمده‌اى كه بسيارى از مردم را از راه درستى وقناعت بازداشته است . من مىترسم