ويران شده است . [ عين النبي نزديك باب الخندق مىباشد ] بازارهاى پيرامن مسجد روشن وشكوهمند هستند . بيشتر مردم از فرزندان حسين بن علي ( ع ) مىباشند . ساختمانها گلين ، زمين نمكدار است . مردمش اندكند ، مسجد را در دو سوم شهر سمت بقيع الغرقد به الگوى مسجد دمشق ساخته‌اند ولى بزرگ نيست . اين مسجد ومسجد دمشق را وليد عبد الملك ساخت وبنى عباس بر آن افزودند . پيغمبر گفته است : اگر اين مسجد را تا به صنعا هم دراز كنند باز هم مسجد من است . نخستين كس كه بر اين مسجد افزود عمر بود ، كه از ستونهائى كه امروز مقصوره‌اند ، تا ديوار سمت قبله را وى بر آن افزوده ، سپس عثمان سمت قبله را تا جاى امروزين گسترش داد ، سپس وليد بر آن افزود ، نه براي خدا بلكه چون خانهء حسن بن حسن بن علي در آنجا مىبود ، ودر آن به مسجد باز مىشد وهنگام برگزارى نماز از آن بيرون مىآمد . پس آن را با سنگ نقاشى شده وفسافسا « 1 » بساخت ، وعمر عبد العزيز مأمور ساختمان بود . پس چون به ويران كردن محراب رسيد ، پيران مهاجر وأنصار را بخواند وبگفت : در ساختمان قبلهء خودتان حاضر باشيد ، مبادا * بگوييد : عمر قبله را تغيير داد . پس افزودهء وليد از مشرق تا مغرب شش ستون « 2 » مىبود ، بر چهار گوشه‌اى كه قبر در آن است چهارده ستون به سوى شام ( شمالي ) افزود ، كه ده ستون در حياط وچهار ستون زير سقفها مىبود . سپس چون مهدى خليفه بسال 160 به حج رفت يكصد ذراع با ده ستون به طرف شام ، در آن بيفزود ، پس درازاى آن امروز يكصد وپنجاه وچهار ذراع وپهنايش يكصد وشصت وسه ذراع ودرازاى صحن يكصد وشصت وپنج ذراع وپهنايش يكصد وشصت

--> ( 1 ) ن . ك : چ ع 158 . ( 2 ) سمهودى : 138 ( دخويه ) .