شد وپس از بازگشت از سفر حج از طريق دريا به بندر عباس وارد شد . وچون به علت در گذشت فتحعلى شاه قاجار وتزلزل أركان حكومت راهها نا امن شده بود ، حكيم سبزوارى از آنجا به كرمان رفت ومدتي در آنجا در گمنامى به رياضت پرداخت وچون همسرش در گذشته بود ، در كرمان همسرى برگزيد وأغلب فرزندان أو از آن همسرند . سفر حج وأقامت در كرمان حدود سه سال طول كشيد وحكيم در سال 1253 ق به موطن خود سبزوار بازگشت وتا پايان عمر شريفش در آنجا به زهد وقناعت وعبادت زيست ودر مسند تدريس به افاضهء حكمت إلهي پرداخت . آوازهء فضل أو به سرزمينهاى دور نيز رسيد وشيفتگان معارف حقّهء إلهي از هر سوى به سوى أو مىآمدند . وأو ، هم شاگردان بسيار تربيت كرد وهم در تقويت مباني شريعت ورفع شبهات وحلّ معضلات علمي ومشكلات أحاديث ، سعى بسيار كرد وآثار فراوان وپر ارزش پديد آورد . وسر انجام در بيست وهشت ذيحجّهء 1289 ق دعوت حق را لبيك گفت وبه ملكوت أعلى پيوست . در سبزوار به خاكش سپردند وبر قبر أو گنبدى ساختند كه هنوز بر جاى است . 2 - آثار سبزوارى [ 1 ] از حكيم سبزوارى كه شعر نيز مىسرود وأسرار تخلّص مىكرد ، بيش از سى اثر در زمينه‌هاى منطق وحكمت وعرفان وشرح حديث وفقه وأدب بر جاى مانده است كه مهمترين آنها عبارت است از : 1 - شرح منظومهء منطق ( شرح اللّئالى المنتظمة ) 2 - شرح منظومهء حكمت ( شرح

--> [ 1 ] براي اطلاع بيشتر در باب آثار سبزوارى به منابع زير مراجعه شود : الف - مقدّمهء مجموعهء رسائل سبزوارى ، تحقيق وتصحيح أستاذ سيد جلال الدين آشتيانى ( حفظه الله ) . ب - مقدّمهء شرح الأسماء سبزوارى ، تحقق وتصحيح نگارنده .