القاضي سعيد القمي
48
شرح الاربعين
حديث افتاده عبد الله بن مبارك مروزى است ( متوفى 181 ه ) . معروفترين كتاب أربعين كه علماى سنّت نوشتهاند همانا أربعين الطائيه تصنيف أبو الفتوح محمد بن محمد الطائي است ( متوفى : 555 ه ) . ومعروفتر ومرغوبتر از آن أربعين النووي از يحيى بن شرف الدين النووي الشافعي است ( متولد 631 متوفى 676 ه ) كه در مقاصد مختلفه گرد آمده است وبه شهادت حاجى خليفه در كشف الظنون تا هجده شرح بر آن نوشته شده . وامّا قديمتر كس از شيعه كه كتاب أربعين تأليف كرده باشد فعلا جز أحمد بن عبد الملك المؤذن كسى شناخته نشد مگر به تتبع بيشتر معلوم گردد كه ديگرى قبل از أو از شيعه اقدام به جمع أربعين كرده باشد . أحمد بن عبد الملك كتاب خود را در فضائل حضرت زهرا عليها السلام پرداخته . ديگر أبو سعيد محمد بن أحمد الخزاعي النيسابوري جد أبو الفتوح صاحب تفسير روح الجنان معروف كه كتاب أو موسوم بوده به الأربعون عن الأربعين في فضائل أمير المؤمنين عليه السلام كه چهل خبر از چهل شيخ از چهل صحابي نقل كرده . با توجه به اين مقدمات مسلم است كه حديث نبوي اعتبار واهميت فوق العادة داشته وهمه علماى مبرّز را به خود مشغول كرده . اينك از ديباچهاى كه فاضل أديب آقاى محمد على بامداد عضو محترم پاركهء ديوان عالي تميز ترتيب داده ودر حال مصنّف اين أربعين تتبع فرمودهاند مقام بلند صاحب كتاب ومسلك عرفانى أو را روشن مىسازد . والحق در تحقيق أحوال أو از تولد تا وفات رنج وزحمت شايان تقدير بر خود هموار كردهاند . اميد است كه مراجعهكنندگان را بهرهء كامل نصيب گردد . البتة اهميت تحقيقات آقاى بامداد بر خاطر دانشمندان پوشيده نيست وشكر اينگونه خدمات به عالم معارف بر همه كس لازم وواجب است ودر نظر أهل معرفت زحمت ايشان ومساعي جميلهء آقاى عيسى على آبادي عضو محترم محكمهء انتظامى خلف مرحوم ميرزا باقر مستوفى على آبادي كه هيچگونه دريغ در نشر اينگونه آثار ندارند مشكور ومنظور است . نصر الله تقوى