القاضي سعيد القمي
40
شرح الاربعين
باسمه تعالى مقدمهء طبع وشرححال مؤلف عليه الرحمة رسالهاى كه اينك طبع ودر معرض استفادهء أرباب ذوق وآشنايان به معارف حقه گذارده مىشود گنجينهاى است سرشار از حقائق حكمت وعرفان ونسخهاى است مشحون از نكته هاى سودمند علم وأدب . شايد زمانه ضنّت كرده است كه تاكنون پردهء استتار از روى اين گوهر تابناك بر نداشته ونزديك به سه قرن از تاريخ تدوين آن مىگذرد ودر اين مدت در گوشههاى اين كتابخانه وآن كتابخانه محجوب مانده وگوئى سائس توفيق اين بهرهمندى را براي اين زمان ذخيرة ونصيب كرده بوده ولى تأسف اينجا است كه با تمام بذل مساعي وكوششهاى لازم ، باز تمام آن گنجينه بدست نيامد . شايد روزگار قسمتى از آن را خواسته تا چندى ديگر مخفى ومخزون نگاه بدارد . پس از طبع ونشر دو تفسير گرانبهاى « أصفى » و « شبّر » از طرف آقاى ميرزا عيسى خان على آبادي مستشار محترم ديوان عالي تميز رشته آن سعادت وتوفيق - به حمد الله - انقطاع نيافت وانتشار اين كتاب نيز متمّم آن سعادت وتوفيق گرديد . براي يافتن شرح اربعينى كه حاوي شرح چهل حديث باشد از هيچگونه كوشش وكاوش دريغ نشد ومع الأسف بر مقصود ظفر نيافتيم ولى براي شتاب در انجام آن امر خير واينكه ممكن است در تأخير آفاتى باشد بناچار بهمان مقدارى كه از مجموع نسخههاى گرد گشته تلفيق كرديم اكتفا شد . اين مقدار عبارت است از شرح بيست وسه حديث وچنانچه توفيق رهنمون باشد وهفده حديث وشرح آنها كه متمم كتاب خواهد بود بدست آمد از طبع ونشر بقيه نيز دريغ نخواهد گرديد . نسخهاى كه براي طبع مأخذ اتخاذ شده نسخهاى است جزو كتابخانهء سيد العلما جناب آقاى حاج سيد نصر الله تقوى مدّعى العموم كل ديوان عالي تميز كه جامع وأصحّ از ساير مآخذ به نظر رسيد ومع التشكر كه معظم له در كار اين كتاب نيز از هرگونه مساعدت دريغ نفرمودند . اين كتاب على الأصل بايستى حاوي شرح چهل حديث باشد زيرا برطبق حديث شريف نبوي : « من حفظ على أمّتى أربعين حديثا ممّا يحتاجون اليه في أمر دينهم ، بعثه الله عزّ وجلّ يوم القيامة فقيها عالما » جمعى از بزرگان علماء اسلام كتابهاى « أربعين » در موضوعاتى كه فنّ وتخصص ايشان اقتضا داشته پرداختهاند . مؤلف سعيد اين أربعين نيز البتة با همان منظور عنوان « أربعين » را بر كتاب خود گذاشته و