در كتب تراجم به تاريخ تولد قاضى سعيد قمى اشاره‌اى نشده است اما با ملاحظاتى كه در مقدمهء جلد أول شرح توحيد بيان شد در 1049 ق . متولد شده است « 1 » وبطور قطع تا 1107 ق . زنده بوده ومستند اين سخن در مقدمهء مذكور « 2 » آمده است . قاضى سعيد قمى بطور قطع - با توجه به تصريحات مكرر خود - در محضر ملا رجب على تبريزى در فلسفه ، ومحضر ملا محسن فيض كاشاني به تعبير خود در « علوم حقيقية » ، شاگردى كرده است . ودر اين ميان تأثير فيض كاشاني بر أو بمراتب بيش از تبريزى است حتى از آثار بر جاى مانده « 3 » چنان برمىآيد كه قاضى سعيد در آغازى كه مىخواسته پا در طريق عرفان وسلوك گذارد نامه‌اى به فيض كاشاني نوشته واز أو دستور خواسته است ، وفيض طي پاسخى لطيف آداب سير وسلوك وخصائص سالكان راه حق را براي أو بيان كرده است . به لحاظ فوائد مترتب بر اين نامه‌ها در شناختن قاضى سعيد ونيز استادش فيض از نظر روحي وفكرى وكيفيت بيان وقوت أدبي وتسلط بر نوشتن به زبان فارسي ، اين هر دو نامه را - به ضميمهء نامه‌اى ديگر كه قاضى پس از دريافت پاسخ فيض براي أو فرستاده - كه هر سه ضمن مجموعهء مكاتيب فيض در جنگ شماره 4602 دانشگاه تهران ( فهرست 14 : 3530 - 3534 ) آمده است در اينجا مىآوريم « 4 » .

--> - ديگر . رياض العلماء اثر ميرزا عبد الله أفندي ، قم 1401 ق . ج دوم ، ذيل ترجمهء رجبعلى تبريزى ، ص 284 . مقدمهء سيد محمد مشكاة بر كليد بهشت كه تا زمان خود كامل‌ترين ومفصل‌ترين ومحققانه‌ترين است . تاريخ دار الإيمان قم ، اثر محمد تقي بيك أرباب ، تصحيح مدرسى طباطبائى ، باب 15 ، ص 95 . خلاصة البلدان ، اثر صفىّ الدين محمد بن محمد هاشم حسينى قمى ، معاصر وبه احتمال قوى از شاگردان قاضى سعيد قمى ، تأليف شده در 1079 ق . تصحيح مدرسى طباطبائى ، ص 240 . نامه‌هاى فيض كاشاني ، گردآوردهء برادرزادهء فيض ، خطى ش 4602 كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ( درباره نامه‌هاى قاضى به فيض وپاسخ فيض ) چاپ شده در مجلهء وحيد سال 11 ( 1352 ش ) ، ش 6 ، ص 667 - 678 ، تصحيح مدرسى طباطبائى . ( 1 ) . شرح توحيد صدوق ، ج 1 ، مقدمه مصحح ، ص 2 - 3 . ( 2 ) . ج 1 ، ص 4 . ( 3 ) . نامه‌هاى فيض كاشاني ، گردآوردهء برادرزادهء فيض ، خطى ش 4602 كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران اين نامه‌ها را مدرسى طباطبائى تصحيح كرده است ودر مجلهء وحيد سال 11 ( 1352 ش ) ، ش 6 ، ص 667 - 678 ، چاپ شده است . ( 4 ) . ما ضمن مشاهده ومطالعه نسخه خطى جنگ مذكور ، متن نامه‌ها را از مجله وحيد كه بدان اشاره شد با -