السلمي

445

مجموعة آثار السلمي

است . اين كتاب پس از 370 ، يعنى پس از تكميل حقائق التفسير پايان پذيرفت . بخشهاى مهمى از آن در عرائس البيان في حقائق القرآن روزبهان بقلى شيرازي ( ف . 606 ) درج شده است . متن عربى « مسائل وردت من مكّة » كه هفت پاسخ سلمى را آورده ، براساس نسخهء يتيمه‌اى است كه جزو مجموعهء خطى طلعت مجاميع 681 است . اين نسخه 332 برگ دارد كه ما بين سالهاى 1094 تا 1100 استنساخ شده ودر دار الكتب قاهره نگاهدارى مىشود . متن عربى پاسخهاى سلمى كه در صفحات آخر نسخه در أوراق 315 آ تا 318 آ آمده ، أصيل به نظر مىرسد . يكى از منشىهاى سلمى ( شايد أبو سعيد خشّاب ) آن را در طي يكى از مسافرتهاى سلمى به بغداد نوشته است . به‌طورىكه از تأليف سلمى استنباط مىشود ، دو مرجع صوفىاى كه در متن به آنها اشاره شده - يعنى أبو إسحاق إبراهيم بن أحمد خوّاص ( ف . 291 ) وأبو بكر دلف بن جحدر شبلى ( ف . 334 ) - از جمله صوفيانى بودند كه سلمى با حلقهء شاگردان ايشان ارتباط نزديك داشت . متن اصلى ، نمونهء آموزنده‌اى از استفسارات تصوف به شمار مىآيد كه به قلم يكى از محققان معروف صوفي قرن چهارم هجرى قمري نوشته شده است . اين متن معرّف عقايد گونه‌گون تصوف در بغداد ومكة است ونيز پاسخهاى سلمى را به مسائل ذيل ثبت كرده است : ( 1 ) حال ، ( 2 ) ظهور وخفا ، ( 3 ) عشق وحزن ، ( 4 ) حيرت ، ( 5 ) قرب وبعد ، ( 6 ) وهم وفهم وعقل ، ( 7 ) موت .