با كوشش مداوم از شر دوروئى وخودبينى وغرور ونيرنگ دنيا نجات پيدا كند وچيزى كه باعث اين كوشش ومجاهده مىشود خوف از عذاب آخرت ووعدهء پاداش بهشت است . انسان موظف است كه همهء تكاليف شرعي را نه فقط با دقت وصحت بلكه در عين حال با اخلاص ورضا به جاى آورد . شرط رهائى از بيماريهاى نفس دو چيز است : يكى آداب ظاهري وديگر آداب باطني . اگرچه سلمى نسبت ميان هريك از عيوب را با مداواى خاص آن تعريف نمىكند ، در واقع همان نسخه‌اى را تجويز مىكند كه بعد از أو هجويرى در كشف المحجوب تجويز كرده است . هجويرى مىنويسد : « آنچه اندر باطن پديدار آيد از أوصاف دنى به أوصاف سنى ظاهر پاك شود وآنچه به ظاهر پديدار آيد به أوصاف باطن پاك شود . » « 60 » اين أوصاف ظاهري وباطني هر دو از طريق رعايت آداب صوفيه كسب مىشود ، پس نبايد تعجب كنيم از اينكه بسيارى از مداواهايى كه در اين كتاب شرح داده شده با فصول مربوطه در جوامع مشابهت دارد . حالات وعقايدى كه در عيوب النفس شرح داده شده است بطور كلى أوصاف زاهدان نخستين است كه پيغمبر أكرم ( ص ) را اسوهء حسنه مىدانستند . در واقع ، سلمى در عيوب النفس بيشتر به قرآن ( 41 بار ) وأحاديث ( 48 بار ) استناد مىكند تا به سخنان زهّاد وصوفيه ( 39 بار ) . عيوب النفس هم از حيث سبك وهم از حيث مطالب حدّ وسط ميان كتب حديث وكتب أدبي واخلاقى است . لحن تعليمي اين اثر وتمايلى كه نويسنده بيشتر در جهت نقل آيات قرآن وحديث داشته است نشان مىدهد كه وى خواسته است با عموم مردم سخن گويد ، امّا در عين حال اين كتاب براي مريدان نيز قابل استفاده است . به همين دليل است كه اين اثر در قرون بعد مورد توجه قرار گرفته است ، چنانكه در قرن نهم هجرى / پانزدهم ميلادي آن را به صورت منظوم در آوردند « 61 » ودر قرن دهم هجرى / شانزدهم ميلادي شرحي بر آن نوشتند . « 62 » 4 . أسانيد در نسخه‌هاى خطى كه مورد استفاده قرار گرفته است ميان أحاديث پيغمبر وسخنان مشايخ

--> ( 60 ) . كشف المحجوب ، ص 246 . ( 61 ) . تحت عنوان الانس في شرح عيوب النفس اثر أبو العباس أحمد بن محمد بن زرّوق البرنسى ( ف 899 / 1493 ) ( بروكلمان ، 1 ، ص 3 - 672 ) . ( 62 ) . به قلم محمد بن علي الخّروبى الصفاقسى ( ف 963 / 1556 ) ( بروكلمان ، 1 ، ص 673 ) .