القدر » « 1 » . 2 - « لا يردّ القضاء إلّا الدّعاء ، ولا يزيد في العمر إلّا البرّ « 2 » » . 3 - « ما على الأرض مسلم يدعوا اللّه بدعوة إلّا أتاه اللّه إيّاه أو صرف عنه من السّوء مثلها ما لم يدع بإثم أو قطيعة رحم » « 3 » و . . . بنا بر أحاديث فوق أولا أصل بداء يكى از پايه‌هاى مهم كلامي خواهد بود وثانيا سرّ تأثير عمل انساني وسرّ استجابت ادعيه در گرو تحليل آن مىباشد . بخش سوم : تحليل ثبوتي بداء قبل از كنكاش وجستار در اين بخش به سير پژوهشهاى متكلّمين شيعه در اين باب اشاره‌اى خواهيم داشت ، وسپس تحليل مسأله را پى خواهيم گرفت ، ودر اين رهگذر نظريه معلّم ثالث ، ميرداماد را مورد نقد وبررسى قرار خواهيم داد . گفتار صاحب نظران شيعه در بداء : 1 - شيخ صدوق ( ره ) الف : « كتاب عقائد » ، باب ( 10 ) الاعتقاد في البداء ، ص 40 - 41 ، وى در اين بخش با نقض قول يهود در مسأله فراغت از امر خلقت به كريمهء

--> ( 1 ) - « الدر المنثور » ، ج 4 / 66 ( 2 ) - « التاج الجامع للأصول » ، ج 5 / 101 ( 3 ) - پيشين ، ج 4 / 100 - 101