السيد محمد باقر الداماد ( الميرداماد )

مقدمة 25

نبراس الضياء وتسواء السواء

أحاديث : رواياتى كه در مسأله بداء صادر گرديده به تقسيم اوّلى يا از طريق خاصّه است يا عامّه ودر هر دو يا تصريح به لفظ بداء گرديده يا مورد تصريح واقع نشده ؛ در ذيل به ذكر چند حديث در اين موارد اشاره مىشود . الف : أحاديث مصرّح به لفظ بداء از خاصّه « 1 » : 1 - « ما عبد اللّه بشيء مثل البداء « 2 » » . 2 - « ما عظّم اللّه بمثل البداء « 3 » » . 3 - « ما تنبّأ نبىّ قطّ حتّى يقرّ للّه بخمس خصال : بالبداء والمشيّة والسّجود والعبوديّة والطّاعة « 4 » » . 4 - « ما بعث اللّه نبيّا قطّ الّا بتحريم الخمر وأن يقرّ للّه بالبداء . » وغيره . ب : أحاديث مصرّح به لفظ بداء از عامّه : 1 - « انّه سمع رسول اللّه ( ص ) يقول : انّ ثلاثة في بني إسرائيل : أبرص واقرع وأعمى ، بدا للّه أن يبتليهم « 5 » » .

--> ( 1 ) - در كتاب ارزشمند « أصول كافى » ، در ذيل كتاب توحيد ، بأبى تحت عنوان بداء وجود دارد كه در آن هفده حديث نقل گرديده كه در نه روايت تصريح به لفظ بداء شده ودر هشت روايت به كناية ، بدان اشاره گرديده . همچنين در كتاب ارزشمند « توحيد » شيخ أعظم مرحوم صدوق به يازده حديث در ذيل باب 54 اشاره گرديده كه در هشت روايت تصريح به لفظ بداء شده است . مرحوم علامه مجلسي در « بحار الأنوار » ج 4 / 94 - 122 متعرض به ذكر هفتاد روايت در اين باب گرديده است . ( 2 ) - بنگريد : « أصول كافى » ، كتاب توحيد ، باب بداء ، ح 1 ( 3 ) - ر . ك : پيشين ، ح 2 ( 4 ) - ر . ك : پيشين ، ح 14 ( 5 ) - صحيح بخارى ج 3 / 1276 ، كتاب أنبياء ، باب 51 ، ح 3277 . ابن أثير در شرح آن ، بداء را به معنى قضى تفسير نموده است !