السيد محمد باقر الداماد ( الميرداماد )
549
مصنفات مير داماد
( 6 ) باب در مطالع بروج چون خواهيم كه مطالع بروج بدانيم اوّل برج را بر أفق بلد نهيم نشان بر دايرهء معدل النهار بكنيم بر آن جزو كه با درجهء فلك البروج باشد بر أفق وبس جملهء آن برج را از أفق بلد برداريم ونشان كنيم ديگر باره بر دايرهء معدل النهار وما بين هر دو علامت بشماريم كه آنقدر مطالع بروج باشد . ( 7 ) باب در مطالع خط استوا چون خواهيم كه بدانيم كه برجى به چند در وسط السماء مىرود نخست أوّل آن برج را بر خط وسط السماء نهد ونشان به دايرهء معدل النهار بكند وما بين هر دو نشان بشمارد كه آنقدر مطالع قمران برج باشد . ( 8 ) باب در مطالع تنظير غروب چون خواهيم كه بدانيم كه برجى به چند درجه فرومىرود نخست أوّل ن برج بر أفق نهيم ونشان كنيم بر دايرهء مدل النهار پس با جملهء آن بروج فروبريم تا آخر برج وديگر باره دايرهء معدل النهار نشان كنيم وبا اين هر دو علامت بشماريم آنقدر كه يافته باشيم مطالع نظير غروب باشد . ( 9 ) باب در ميل شمس چون خواهيم كه ميل شمس بدانيم نخست اوّل آن برج كه خواهيم بر خط نصف النهار نهيم ونشان كنيم وبر خط نصف النهار بگذرانيم تا آخر برج بر خط وسط السماء آيد وبر دايرهء نصف النهار ما بين هر دو علامت بشماريم آنقدر كه يافته باشيم ميل برج باشد . ( 10 ) باب در غايت ارتفاع چون خواهيم كه غايت ارتفاع آفتاب بدانيم در هر برج كه باشد آن درج كه خواهيم بر خط نصف النهار نهيم ونشان بر دايرهء نصف النهار كنيم واز پاى دايرهء نصف النهار تا آنجا بشماريم وآنقدر كه يابيم غايت ارتفاع آن درجه باشد .