السيد محمد باقر الداماد ( الميرداماد )
مقدمة 20
مصنفات مير داماد
خشكى فلسفهء را با عرفان ذوقي چاشنى بزنند واز جهتي ديگر آراء وانديشههاى مشّائيان اسلامى همچون فارابى وابن سينا را به محك بررسى در آورند وآن را با نوآوريهاى شيخ اشراق شهاب الدّين سهروردى تلطيف سازند . اينان انديشههاى كلامي اشعرى وغزّالى وفخر رازي را مورد نقد وبررسى قرار دادند وبيشتر بر آراء وانديشههاى خواجة نصير الدّين طوسي كه از أو به عنوان خاتم برعة المحقّقين ياد مىشد تكيه كردند . خواجة انديشههاى فلسفي - كلامي را از حشو وزوائد پرداخته ومجرّد ساخته وكتاب تجريد العقائد را به عنوان دستور نامهاى براي انديشهء درست خداشناسى وجهانشناسى مدوّن كرده بود كه دانشمندان پس از أو متجاوز از صد شرح وتعليقه بر آن نگاشتند . اين مكتب فلسفه كه معمولا از آن تعبير به « مكتب إلهي أصفهان » مىشود براي آنكه كرسي حكمت در شهر معنوي وروحاني أصفهان قرار داشته واز أقطار عالم اسلامى طالبان علم ومعرفت بدان شهر دانش ومدينهء حكمت روى مىآوردهاند ، مورد غفلت جهان علم قرار گرفته است وفقط در اين أواخر خاورشناس معروف پروفسور هانرى كربن با همكارى بازماندهء گذشتگان أستاذ سيّد جلال الدّين آشتيانى موفّق شد كه برگزيدهاى از آثار معروفترين چهرههاى اين دوره را در مجموعهاى چهار جلدي تحت عنوان : منتخباتى از آثار حكماى إلهي إيران از عصر ميرداماد وميرفندرسكي تا زمان حاضر به أهل علم معرفى كنند . در اين مجموعه است كه انديشههاى حكيمانى همچون ميرداماد وميرفندرسكي وملا صدرا وملا رجب على تبريزى وملا عبد الرّزاق لاهيجى وحسين خوانسارى وملا شمساى گيلانى وسيد احمد علوي عاملي وفيض كاشاني وقوام الدّين رازي وقاضى سعيد قمى وملا نعيماى طالقانى وملا صادق اردستانى وملا مهدى نراقى ومانند آنان معرفى گرديده است . بخش إلهيّات وجوهر وعرض از شرح غرر الفرائد يعنى شرح منظومهء حكمت سبزوارى كه به وسيلهء اين كمترين