عبد الرزاق الكاشاني ( القاشاني )
96
مجموعه رسائل ومصنفات كاشانى
نظر در أو اين مسأله متعارض است را چنين جمع مىكند : « . . . وتنوّع كلام رسول اللّه - صلّى اللّه عليه وسلّم - في ذلك لتنوّع الأحوال ، فمنهم من فضيلته في التّجريد ، ومنهم من فضيلته في التّأهّل . . . » « 1 » شهاب الدّين خود از آن دستهاى بوده كه به حكم حال متأهّل مىشوند واز پس أو پسرى به نام عماد الدّين محمّد كه در ميان صوفيان رتبتى بلند يافت ودخترى كه پس از پدر از حمايت يكى از مريدان أو بنام صائن الدّين حسين برخوردار بود ، باقي مانده است . « 2 » در ميان خلفاى سهروردى ، شيخ نجيب الدّين علي بن بزغش كه سلسلهء سهرورديه أو را در ميان مشايخ خود دارد نيز متأهّل بود وهمان گونه كه ديديم يكى از فرزندانش يعنى شيخ ظهير الدّين عبد الرّحمن سمت استادى كاشاني را پيدا كرد واين أستاذ نيز خود متأهّل بوده است . ما دربارهء يكى از نوادهگان أو در همين سطور سخن خواهيم داشت . ديگر أستاذ أو صدر الدّين روزبهان ثاني نيز چنين بوده است ودر همين مقدمه ذكرى از شرف الدّين إبراهيم فرزند أو به ميان آمد . نيز در صفحات پيشين از أمير ركن الدّين عبد اللّه احمد وأمير سيف الدّين يوسف وخواهر آنها كه هر سه در شمار فرزندان ديگر أستاذ كاشاني أمير أصيل الدّين عبد اللّه بودند ياد كرديم . امّا نامورانى كه كاشاني معارف علمي تصوّف را - هر چند با واسطه ويا از راه مطالعهء آثارشان - از آنان فرا گرفت نيز نگاه مثبتى به ازدواج داشتهاند . بدون شك در ميان اينان شيخ أكبر مكانتى خاص دارد وپس از أو مىتوان از ابن فارض وقونوى ياد كرد . شيخ أكبر بيش از يك مرتبه تن به ازدواج داده است واز نخستين همسرش مريم دختر محمّد بن عبدون بن عبد الرّحمن البجائى در فتوحات به نيكى ياد مىكند وبعضي از مقامات أو را متذكر مىشود . « 3 » از أو دو فرزند به نامهاى سعد الدّين محمّد وعماد الدّين أبو عبد اللّه « 4 » ودخترى زينب نام - كه ابن عربى غرائبى از أو نقل مىكند - ، بجاى ماندند . « 5 » ابن فارض وقونوى نيز
--> ( 1 ) . بنگريد : همان ص 164 . ( 2 ) . بنگريد : مقدّمه أستاذ مايل هروى بر رشف النّصائح الايمانية ص 9 . ( 3 ) . بنگريد : الفتوحات المكية ، ج 1 ص 278 ، ونيز ج 3 ص 235 ( چاپ بولاق ) . ( 4 ) . بنگريد : همان ج 4 ص 561 . ابن عربى حياته ومذهبه ص 94 . ( 5 ) . بنگريد : الفتوحات المكيّة ج 3 ص 17 ، نيز ج 4 ص 117 .