عبد الرزاق الكاشاني ( القاشاني )

67

مجموعه رسائل ومصنفات كاشانى

ديگر از مريدان نجم الدّين بابا كمال خجندى است كه مولانا يا بواسطهء شمس ويا بدون واسطه از أو استفاده برد . نيز سوّمين اينان كه بزرگترين شاخه سلسلهء كبرويه از پس أو پديد آمد علي بن سعيد بن عبد الجليل لالاى غزنوى معروف به شيخ رضى الدّين على لالا است كه از يكصد وبيست وچهار شيخ خرقه ستاند ومعاصر معروف كاشاني ، علاء الدولة سمنانى بواسطهء شيخ نور الدّين عبد الرحمن اسفراينى كسرقى كه از شيخ جمال الدّين احمد ذاكر جورفانى فيض‌ياب شده بود بدو ميپيوندد . نيز در همين دسته است شيخ سعد الدين حموى كه عزيز الدين نسفى از جمله مريدانش بوده وشيخ نجم الدين رازي كه قونوى ومولوى نمازى را به أو اقتدا كردند وشيخ سيف الدين باخزرى كه نجم الدين در شمار معشوقانش مىدانست ونيز عين الزمان گيلى كه در ميان مريدان نجم الدّين دانشمندترين آنها بوده است واز پس اوّلين اربعينى كه بأمر أو نشسته بود لقب عين الزمان يافت . امّا انديشه‌هاى سهروردى در قالب سلسلهء سهرورديه - يكى از سلاسل دوازده يا چهارده‌گانه طرق معروفيه - انتشار يافت در تعاليم چند تن از شاگردان وتابعانش مكانتى والا پيدا كرد . از ميان اينان مىتوان به شيخ عماد الدّين احمد فرزند سهروردى ، شيخ شمس الدّين صفى ، سعدى شيرازي ، شيخ احمد يسوى وشيخ نجيب الدّين علي بن بزغش شيرازي اشاره كرد . از ميان شاگردان اينان كه در شمار تابعان سهروردى محسوبند نيز مىتوان از شيخ محمد شيروانى كه در محضر شيخ احمد سوى تكامل يافت وسمت استادى بر شيخ أبو العلاء أحمد بن محمود يزدى داشت ونيز شيخ سعيد الدّين سعيد فرغانى وظهير الدّين عبد الرحمن وخواجة امام الدّين محمد وشيخ نور الدّين عبد الصمد نطنزى كه هر چهار تن فيض‌ياب محضر نجيب الدّين علي بن بزغش بودند نام برد . هر چند در همين روزگار پاره‌اى از صوفيان ومورّخان از انحطاط تصوّف ورنگ باختن آن شكوه‌ها داشتند امّا مىتوان همين دوران را بواسطهء امتزاج عناصر مختلف تصوّف كه در عالىترين حدّ خود تجلّى كرده بود دوران طلائى تصوّف خواند . امتزاج قوانين سلوك عملي ورسوم ويژهء خانقاهيان از سوئى وباريك‌بينىهاى ظريف نوادرى همچون ابن عربى وابن فارض از سوئى ديگر - كه