عبد الرزاق الكاشاني ( القاشاني )

29

مجموعه رسائل ومصنفات كاشانى

شرعيات فارغ شده بود » ، وپس از آن ديگر علوم همچون أصول فقه وأصول كلام وبحث معقولات وعلم الهى را فرا مىگيرد وزان پس چندى در وادى وحشت واضطراب بسر مىبرد تا « توفيق حق دستگير شد واوّل اين سخنان بصحبت مولانا نور الدين عبد الصّمد نطنزى قدّس اللّه تعالى روحه رسيد » . اين عبارات مىنمايد كه أو چند سال - وبدلالت « أوائل جوانى » شايد دو دههء آغاز زندگيش - كه در تحصيل علوم مختلف گذشت - ومدتي پس از آن كه در حالت اضطراب سپرى شد « تا وقتي كه صحبت متصوّفه . . . اختيار افتاد » « 1 » را بدور از دنياي صوفيان گذارنده است وپس از آن به حلقهء ارادتمندان مشايخي چند پيوسته كه به نام بعضي از آنها در اين نامه اشاره شده است « 2 » . در ميان اين مشايخ ، مولانا أصيل الدّين عبد اللّه پيش از ديگران يعنى بسال 685 ه ق فوت كرده است . بنا بر نقل خود أو در همين نامه ، أو پيش از مولانا أصيل الدّين حدّ أقل محضر دو شيخ ديگر يعنى مولانا نور الدّين عبد الصمد نطنزى وپس از أو شيخ شمس الدّين كيشى را درك كرده بوده است . حال با توجّه به اينكه ميان سال درگذشت أصيل الدين عبد اللّه ( : 685 ه ق ) تا سالى كه خود كاشاني درگذشت « 3 » ( : 736 ه . ق ) فاصلهء زماني پنجاه ويك ساله‌اى به چشم مىخورد وبا در نظر گرفتن دوره‌اى بيست تا سى سأله در آغاز عمر أو - كه به تحصيل علوم مختلف وروى گردانى از آنها ورسيدن به محضر نطنزى وكيشى وسرانجام أصيل الدّين سپرى شده است - مىتوان محدوده‌اى تقريبي براي سال ولادت أو بدست داد . چه بر أساس آنچه گذشت أو تقريبا در پايان سومين دهه از عمرش صحبت أصيل الدّين عبد اللّه را دريافته است وپس از آن 51 سال ديگر زيسته وسرانجام بسال 736 ه . ق درگذشته است . بنا بر اين عمر أو بين 75

--> ( 1 ) . بنگريد : نامه كاشاني به علاء الدولة سمنانى در همين مجموعه وهمين مجلّد . از آنجا كه اين نامه تنها منبع اطّلاع ما از زندگى كاشاني است واز اين پس ، جاى جاى عباراتى از آن نقل خواهيم كرد وهم از اين رو كه اين نامه بسيار كوتاه مىباشد وقرائت تمامى آن بيش از چند دقيقه‌اى بطول نمىانجامد ، بهنگام ياد كرد از قطعات آن مأخذ آن را ذكر نمىكنيم . ( 2 ) . دربارهء مشايخ كاشاني پس از اين سخن خواهيم داشت . ( 3 ) . در صفحات بعدى دربارهء سال وفات أو سخن خواهيم داشت .