عبد الرزاق الكاشاني ( القاشاني )
282
مجموعه رسائل ومصنفات كاشانى
غير وجود بود چه ظلّيست بضوء نور وجود منوّر گشته چون إضاءت هواي مظلم بنور آفتاب . ونقطهء أوّل - يعنى هويّت باعتبار بسيط - دايرهايست كه با هر يك از نقط محيط پيوندى دارد ونقطهء أول محيط ونقطه دوم تالي ، واز تتالى نقط وانضمام ايشان با أو محيط با هم پيوندد . واز تغاير ميان حقيقت أو وجودش شش اعتبار پديد آيد : يكى : اعتبار وجود ، دوم : اعتبار ماهيّت ، / 123 - A / سوم : اعتبار امكان كه لازم ماهيّت اوست ، چهارم : اعتبار وجوب أو بواجب كه لازم وجود اوست بواسطهء واجب الوجود ، پنجم : تعقّل ومشاهدهء أو مر واجب الوجود را ، ششم : تعقّل وجود أو مر خود را . واز تعقّل أو مر حق را - عظم شأنه - جوهري ديگر پيدا شود ، واز تعقّل أو مر خود را نفس كلّ كه آن را لوح المحفوظ خوانند وبمثابت قلب عالم است متعيّن گردد . واز . . . « 1 » ماهيت أو با صفت امكان - كه آن ظلمت وجود اوست - جسم فلك أوّل متعين شود / 124 - A / واز وجودش با صفت وجوب بواجب نفس حيواني فلك پيدا شود واز ظلّ اعتبارات ششگانه كه در ذات اوست اين شش جهت كه لازم جسم است متعين گردد ، واز آن روى كه منشأ ظهور وأصل آن تأثير وتأثّر است - كه آن خاصيّت وجوب وجود وامكان ماهيّت اوست - جهات حقيقي روشن نيستند . . . « 2 » فلك أعظم متجدّد مىگردد وتحت كه بمركز أو متعين شود « 3 » . . . ومفصّلاند وهمچنين أزين روح ثاني أرواح ديگر تا فلك هشتم / 125 - B / آن « 4 » . . . پيدا شود وبرين ترتيب از هر عالي سافلى وفلكى پيدا مىشود تا بفلك قمر رسد . وعدد اين أرواح جز حق - تعالى - را معلوم نبود وَما يَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّكَ إِلَّا هُوَ « 5 » . وهر روحي از اين أرواح معشوق ومفيض و
--> ( 1 ) . در اين جا ، يك كلمه ناخواناست ، چيزى است شبيه به : ماه . ( 2 ) . در اينجا به اندازهء يك كلمه نوشته نشده است . ( 3 ) . در اينجا به اندازهء يك كلمه نوشته نشده است . ( 4 ) . در اينجا به اندازهء يك كلمه نوشته نشده است . ( 5 ) . قسمتى است از كريمهء 31 مدّثر .