عبد الرزاق الكاشاني ( القاشاني )

244

مجموعه رسائل ومصنفات كاشانى

برگ ، 66 صفحه / تعداد سطور در هر صفحه : 11 سطر . اين بنده تنها همين يك نسخه را از اين رساله شناخته وارائه حاضر نيز بر پايهء همين نسخه صورت پذيرفته است . در اين ارائه - كه نخستين چاپ رسالهء حاضر است - نسخه مزبور ويرايش وآنگاه نكاتى همانند مشخص نمودن شمارهء سوره وآيهء آيات به كار رفته در متن ونيز بيان مآخذ أحاديث موجود در آن ، در پاورقى ذكر شده است . 43 - المعاديّة پيش از اين ، از دو رسالهء كاشاني با نام « المبدأ والمعاد » ياد كرديم . در يكى از آن دو اثر ، كاشاني به تفصيل ودر ديگرى باجمال به توضيح مبدأ ومعاد واحكام حائل بين اين دو اشاره كرده بود . رسالهء حاضر نيز هر چند در راستاى همان دو اثر پديد آمده است امّا تنها به مباحث مربوط بمعاد پرداخته است . آن گونه كه در پيش نويس اين رساله آمده است ، عبد الرزّاق اين رساله را نيز بدرخواست يكى از دانشوران آن روزگار ودر جهت ثبت آراء خود در اين زمينه پديد آورده است : « هذه الرّسالة للمولى الموحّد المحقّق المدقّق كمال الملّة والدّين عبد الرزّاق أبى الغنائم الكاشي بحسب التماس بعض الفضلاء منه فيما تقرّر عنده من أحوال المعاد وما يؤول إليه في الآخرة امر العباد » « 1 » . درونمايهء رساله از آنجا كه اين اثر ، تنها به توضيح آموزهء معاد پرداخته است نخست به تقسيم نفوس آدميان در آغاز قوس صعود - هنگامهء مفارقت نفس از بدن - به دو قسم آگاهان وناآگاهان اشاره مىكند وزان پس هر يك از اين اقسام را به بخشهاى فرعى ديگر تقسيم مىنمايد . « 2 » كاشاني در همين جا نظر خود دربارهء فوز هر يك از اين أنواع به بهشتهاى گونه‌گون ونيز معذّب بودن يا خلاصي يافتن هر يك از آنها از دوزخ را بيان مىكند . پس از اين بخش ،

--> ( 1 ) . بنگريد : ص 1 B . ( 2 ) . اين بخشها در متن بوسيلهء حروف الفبا وعلائم رياضى تفكيك شده است .