مراحل تصحيح حاضر اين بنده ، نخست تحريرى از نسخه أساس را فرآهم آورد وآنگاه به ويرايش آن پرداخت . آنگاه با دستيابى به نسخهء مكمّل ، تحرير خود از نسخه أساس را با اين نسخه به مقابله گرفت وسپس به استخراج تعليقات كتاب پرداخت . در اين تعلقات به نكات زير توجّه داشته‌ام : 1 - مشخص نمودن شمارهء آيات وسورى كه يا بتمامى ويا قسمتى از آن در متن بكار رفته است . 2 - اشاره به مصادر روايات وآثار مذكور در متن . 3 - ارجاع به نوشته‌هاى نظم ونثرى كه عبارتى از آنها در خلال صفحات اين كتاب بچشم مىخورد . 4 - توضيحي مختصر پيرامون اعلام وارد در متن . در پايان نيز بجهت سهولت در دست‌يابى به مطالب كتاب ، به تنظيم فهارس گوناگونى براي آن - جمعا 23 فهرست - پرداخته‌ام . در ارائه حاضر ، تمامى تعليقات مصحّح در زير نويس صفحات آمده است وتمامى نسخه بدلها وفهارس در پايان كتاب جاى گرفته است . 42 - المبدأ والمعاد در ميان نگاشته‌ها متفكران پيشين ، دسته‌اى از دستنوشته‌هاى همسو وجود دارد كه معمولا خردتر از ديگر آثار اين متفكّران است ودر همين حال نشان‌دهندهء خلاصهء نظريات وآراء آنان . از اين رو ، اين نگاشته‌ها - كه جاى جاى مبدأ ومعاد ويا آغاز وانجام خوانده شده‌اند - سخت مفيدند وسودآور . چه هر يك از اين آثار از سوئى چكيدهء انديشه‌هاى صاحبش را در خود مخزون داشته واز سوئى ديگر نچندان حجيم است كه مطالعهء آن در توان خوانندهء غير متخصّص نباشد . كثرت اين آثار بگونه‌اى است كه مىتوان آن را نوعي از ادبيّات فلسفي - عرفانى در حوزهء فرهنگ اسلامى دانست . پاره‌اى