عبد الرزاق الكاشاني ( القاشاني )
217
مجموعه رسائل ومصنفات كاشانى
ب : گردانيدهاى پرداختهء ترجمانى بنام صفى الدّين طارمى . از اين گردانيده ظاهرا تنها يك دستنوشت بجاى مانده است . « 1 » 35 - شرح مواقع النّجوم مىدانيم كه « مواقع النّجوم ومطالع أهلّة الأسرار والعلوم » عنوان يكى از رسالههاى بس نفيس شيخ أكبر است كه به باور خود أو از پى دو مرتبه رؤيت حضرت حق در خواب وامر أو به نصيحت بندگان پديد آمده است . شيخ اين كتاب را در مدّت يازده روز در رمضان المبارك سال 595 ه . ق نگاشته است ودر ميان تمامى دست نوشتههاى خود ، به اين اثر سخت ارج مىنهد : « . . . وأنّ هذا الكتاب يغنى عن الأستاذ بل الأستاذ محتاج اليه ، فإنّ الأستاذ من فهم العالي والأعلى ، وهذا الكتاب يكون على أعلى مقام يكون الأستاذ عليه ، ليس ورائه مقام في هذه الشّريعة الّتى تعبّدنا فيها ، فمن حصل لديه فليعتمد بتوفيق اللّه عليه ، فإنّه عظيم المنفعة . . . » « 2 » امّا آيا كاشاني گزارشى بر اين كتاب پرداخته است ؟ بنده در هيچ يك از مصادر كتابشناسى - نظير الذّريعة وكشف الظّنون وايضاح المكنون - ونيز در نمايههائى كه از دستنوشتهاى كتابخانههاى گوناگون تدوين شده - وأسامي آنها در فهرست مصادر تصحيح اين مجموعه ذكر شده است - به چنين گزارشى برخورد نكرد . امّا همان گونه كه در سر آغاز اين بخش از « كاشانىنامه » آوردم ، اين كتابنامه أسامي تمامى آثاري كه به نوعي به كاشاني منسوب شده را در بر دارد . عنوان حاضر نيز بر أساس آنچه آقاى دكتر زرّينكوب در « دنبالهء جستجو در تصوّف إيران » آوردهاند ، « 3 » به اين كتابنامه راه يافته است . اگر كاشاني كه در شمار محيى الدّين شناسان بزرگ است شرحي بر اين كتاب نگاشته باشد ، بدون شك آن شرح در شمار برجستهترين ونفيسترين آثارش قرار
--> ( 1 ) . آگاهى من بنده بر اين دوّمين ترجمه ، بر أساس يادداشتى است كه تصوّف تصوفپژوه ارجمند وبزرگ معاصر حضرت أستاذ نجيب مايل هروى براي اين بنده مرقوم داشتهاند . هر چند اين جانب توضيحات خود پيرامون شرح منازل كاشاني را در اين كتابنامه نياورد ، امّا به بهانهء ارجگذارى به راهنمائى أستاذ مايل هروى ، به ذكر نام اين ترجمان شرح منازل پرداخت . ( 2 ) . بنگريد : مواقع النجوم ، پيشنوشت ص 2 . ( 3 ) . بنگريد : دنبالهء جستجو در تصوّف إيران ص 131 .