عبد الرزاق الكاشاني ( القاشاني )

207

مجموعه رسائل ومصنفات كاشانى

سوئى بغدادي در ايضاح المكنون « 1 » - نيز علّامهء تهرانى به نقل از همو - « 2 » اين كتاب را در شمار ديگر پرداخته‌هاى كاشاني آورده‌اند ، واز سوئى ديگر أستاذ عثمان إسماعيل يحيى از پى ياد كرد از اين كتاب آن را « لمؤلّف مجهول » خوانده است . « 3 » بنوشتهء ايشان ، اين كتاب گزارشى است پرداخته شده بر كنارهء اصطلاحات الصّوفيهء شيخ أكبر ، « 4 » واز اين رو اثرى است همسو با لطائف الأعلام واصطلاحات الصّوفيّة . تا آنجا كه اين بنده مىداند دستنوشتى از اين اثر در هيچ يك از كتابخانه‌هاى نمايه‌دار كشورمان بدست نيست ودو نسخه‌اى كه از آن مىشناسيم در خارج از إيران نگاه‌دارى مىشود : 1 - نسخهء كتابخانهء سليمانيّهء استانبول ، تركيه . شمارهء 1380 . 2 - نسخهء كتابخانهء ملّى پاريس ، فرانسه . شمارهء 4801 . از اين رو ، اين بنده نه اين كتاب را ديده است ونه مىتواند دربارهء اينكه آيا اين اثر از آن كاشاني است ، ويا ديگرى پديد آورندهء آن است ، سخنى گويد . پس از اين در معرّفى « لطائف الأعلام » - بنگريد : همين كتابنامه ، شمارهء 41 - به رأى أستاذ عثمان إسماعيل يحيى كه آن ساختهء بدون ترديد كاشاني را تنها به خاطر عنواني كه در يگانه مورد ياد كرد از سمنانى پيش از نام أو قرار گرفته ، به مؤلّفى مجهول اسناد داده است ، سخن خواهيم داشت . آيا داورى ايشان دربارهء « رشح الزّلال . . . » نيز از همان گونه است ؟ هيچ نمىدانيم وتا ديدن نسخه‌اى از اين اثر كيستى نگارندهء آن همچنان در بوتهء ترديد خواهد ماند . 29 - السّراج الوهّاج عنواني است كه تفسير تأويلى كاشاني در هديّة العارفين يافته است . بدون ترديد ، عبد الرزّاق تنها يك گزارش بر قرآن كريم پرداخته كه از نام آن در پيشنوشت « اصطلاحات الصّوفيّة » به « تأويلات القرآن الكريم » تعبير نموده است . بهر روى اين بنده دستنوشتى كه

--> ( 1 ) . بنگريد : ايضاح المكنون ج 1 ستون 573 . ( 2 ) . بنگريد : الحقائق الرّاهنة ص 112 . ( 3 ) . بنگريد : كشف الغايات . . . ، پىنوشت‌ها ص 665 . ( 4 ) . بنگريد : همان .