در بستر پر پست وبالاى تاريخ ، بر سر اين كتاب چه رفته است ؟ هيچ نمىدانيم . امّا اين بنده را دربارهء اين كتاب سخنى است كه هر چند به يقين واطمينان نمىتوان به درستيش گرائيد ، امّا مىتوان بهرهء آن از حقيقت را بهره‌اى بلند دانست . پيش از اين در معرّفى آثار فارسي كاشاني - بنگريد : همين كتابنامه ، شمارهء 8 - ونيز زين پس - بنگريد : همين كتابنامه ، شمارهء 36 - دربارهء مجموعه‌اى از فوائد پراكندهء أو كه در بعضي از نسخ « 1 » ونيز در الذّريعة ، « 2 » عنوان « الفوائد » را بر خود دارد ، سخن داشته وخواهيم داشت . آن گونه كه گفتيم وخواهيم گفت اين « الفوائد » ، مجموعه‌اى است از مقالات خرد كاشاني ، كه هر كدام بموضوعى ويژه ، اختصاص يافته وگاه‌گاه در كنار هم ونيز گه‌گاه به صورت جداگانه كتابت شده است . سخن اين بنده آن است كه اين « الفوائد » ، بخشهائى از همان « تذكرة الفوائد » است كه با عنايت به كوتاهى هر يك - كه سهولت كتابت را در پى دارد - باقي مانده است ومقالات گستردهء آن مجموعه - كه در مورد حاضر يكصد صفحه يعنى حجمى بيش از غالب آثار بجاى ماندهء كاشاني داشته است - با عنايت به همين دشوارى رونويسى بدست نابودى سپرده شده است . بنا بر آنچه گذشت ، بگمان اين بنده ، نمىتوان « تذكرة الفوائد » را يكسر نابود شده دانست ، چه آنچه از فوائد أو هم اكنون بدست ماست ، بخشهائى - هر چند خرد - از آن كتاب بزرگ است . 18 - تفسير آية الكرسي عنوان برشى است از « تأويلات القرآن الكريم » كه جداى از آن متن رونويسى وآنگاه عنواني مستقل پيدا كرده است . بيفزايم كه در كتابت اين بخش ، رونويسگر پاره‌اى از ألفاظ را به هيئتى ديگر در آورده وترتيب جملاتى چند را نيز بدلخواه خود تغيير داده است امّا با اين همه ، مقابلهء اين رسالهء خرد - كه در دو برگ كتابت شده - با متن تأويلات نشانگر اتّحاد اين دو باضافهء تصرّفات كاتب است . بنگريد : كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران - بخش

--> ( 1 ) . همچون دستنوشت كتابخانهء حرم حضرت عبد العظيم حسنى . بنگريد : دربارهء نسخه‌هاى خطى ج 3 ص 451 . ( 2 ) . بنگريد : الذّريعة ، ج 16 ص 320 .