عبد الرزاق الكاشاني ( القاشاني )

196

مجموعه رسائل ومصنفات كاشانى

اللّه ظلّه - . . . » . « 1 » بهر حال پر واضح است كه آنچه در اين مجموعه نقل مىشود ، صورت نوشتارى تحقيقى است كه بر زبان كاشاني رفته است ، از اين رو هر چند آن را - كه تنها بخش نحوى تمامى اين مجموعه است - نمىتوان در شمار « پرداخته‌هاى » كاشاني دانست ، امّا از آن رو كه در جمله « آثار » أو جاى دارد ، در كنار ديگر نوشته‌هاى أو نهاده‌ام . 17 - تذكرة الفوائد اين نام ، عنوان يكى از پرداخته‌هاى سترگ كاشاني است كه تنها نام آن - آن هم بمدد ياد كرد آن در ديگر اثر أو - براي ما به يادگار مانده است . أو دو مرتبه از اين كتاب در « لطائف الأعلام » سخن بميان آورده است . از همين اشاره‌ها ، مىتوان تا حدودي نسبت به ساختار ونيز حجم سترگ آن كتاب ، آگاهى يافت . بنگريد : الف : « . . . وقد تكلّمنا في معنى التّخلّق بالأسماء الإلهيّة والتّحقّق بها . . . في كتاب تذكرة الفوائد ، وأفردنا في ذلك فائدة متضمّنة لتحقيق القول في كيفيّة كما له ، وهي الفائدة الثّامنة والخمسون ، وبسطنا القول في مائة صفحة بتعبير معجب لأهل القلوب المنوّرة لمعرفتهم بعظيم نفعه لمن تدبّر ما ضمّناه من معرفة معاني الأسماء الإلهيّة . . . » . ب : « . . . وقد زدناه بسطا في تذكرة الفوائد وكتاب الدّرّة الفريدة ؛ فينبغي أن يلحق ما ذكرناه هناك بما ذكرناه هنا ، وأن تراعى نسبة ذلك القول إلى هذا المذكور هاهنا . . . » . آن گونه كه از همين دو اشارهء كوتاه دست‌ياب مىشود ، اين كتاب ، مجموعهء فوائد ومقالات كاشاني است كه موضوعات گوناگونى را در غالب فوائدى چند به گزارش وتنقيح گرفته بوده است . يكى از فوائد آن مجموعه - كه دست كم پنجاه وهشت مقاله را در خود داشته است - دربارهء تحقّق وتخلّق بأسماء حسنى بوده وآن چنان تحرير يافته كه شايستگى ستايش ديده‌وران خانقاهى را داشته است . هر چند گسترهء يكايك آن مقالات ونيز گسترهء تمامى مجموعه بر ما پوشيده است ، امّا با توجّه به اينكه همين يك فائدة ، حجمى بالغ بر يكصد صفحه داشته است ، مىتوان به سترگى آن مجموعه پى برد . حال

--> ( 1 ) . بنگريد : روضات الجنّات . . . ج 5 ص 84 .