خانقاهيان براي فارسي زبانان نگاشته شده است . در پيشنوشت اين اثر آمده است : « . . . أمّا بعد ؛ مكشوف ضماير أرباب بصاير باد كه چون ادراك معاني عبارات منثوره ومنظومهء أهل حال بر طبق اصطلاحى كه مقرّر ايشان است خالى از صعوبت نيست ، بنا بر اين در حلّ آن سالك مسالك عرفان نور الدّين الشّيخ عبد الرزّاق كاشى گهرپاشى نموده وبنوعى كه بايد وشايد پرده از رخسار آن بر گشوده . . . » « 1 » . مؤلّف اين رساله رسالهء حاضر يادگار كدامين انديشه‌مند تصوف‌پژوه است ؟ آيا مىتوان آن را در كنار ديگر ساخته‌هاى كاشاني نهاد ؟ يا اينكه بر ساخته‌اى است بر أساس اصطلاحات نامهء كاشاني ؟ از سوئى ، عبارتى كه از پيشنوشت آن اثر بر سطور پيشين نشست چنين مىنمايد كه اين رساله را نمىتوان از كاشاني دانست ، واز سوئى ديگر دو عبارتى كه در اينجا از آن دستنوشت نقل مىكنيم اين احتمال كه رسالهء حاضر را كسى جز خود كاشاني پرداخته باشد سخت بعيد مىدارد . بنگريد : 1 - « . . . وبسط اين معنى وديگر معاني كه متعلّق بأسماء است ودلائل بر تسميهء آن در مقدّمهء شرح فصوص الحكم كه اين ضعيف نوشته مذكور است » . « 2 » 2 - « . . . حقّا كه مصطلحات اين طائفه بحسب مقامات سلوك بسيار است ، وبيشتر اين مقدّمات در شرح فصوص الحكم با مناسبات ومآخذ آن گفته‌ام » . « 3 » حضرت أستاذ مغفور له آقاى دانش‌پژوه بدين اعتبار كه نسخه‌اى از اين رساله در ميان جامع الرّسائلى از خواجة محمّد بن محمود دهدار عيانى آمده است ، احتمال داده‌اند كه اين دهدار بر سازندهء اين رساله بر پايهء اصطلاحات نامهء كاشاني باشد . « 4 » اين بنده نخست توجّه خوانندهء گرامى را به دو نكته معطوف مىدارد وآنگاه « درونمايهء » كتاب را باز

--> ( 1 ) . بنگريد : دستنوشت كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، خطى 4685 ، ميكرو فيلم 6324 ، بخش 11 ص 1 A . ( 2 ) . بنگريد : همان ، ص 9 B . ( 3 ) . همان ، ص 18 B . ( 4 ) . بنگريد : فهرست نسخ خطى كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ج 6 ص 2256 ، 2261 .