است ، و آن « وجوب به شرط محمول » است ؛ يعنى آن وجوب نزديك منطقيان مسمّى به وجوب به شرط محمول است . و وجوب به شرط محمول آن است كه محمول ضرورى بود ما دام كه مر موضوع را ثابت باشد . و ممكن ما دام كه موجود است ، واجب است . و ديگر : بدان كه امكان بر دو قسم است : يكى اصلى است و آن عبارت است از عدم اقتضاى ذات مر وجود و عدم را - چنان كه بالا ذكر كرده شد . و دوم « امكان وقوعى » است ، و هو إنّما يكون عند حصول الاستعداد و تحقّق الشرائط و ارتفاع الموانع . و اين امكان را « امكان استعدادى » نيز گويند ، و به نسبت استقبال « امكان استقبالى » هم خوانند . بحث ششم در لواحق وجود و ماهيت ؛ يعنى در لواحق موجود « 1 » كه آن لواحق ، علّيت و معلوليت است ضابطهء أوّل در بيان علّت و اين ضابطه مشتمل هفت فصل است فصل أوّل در بيان ماهيت علّت و اقسام آن علّت نزديك حكما عبارت است از شيء [ اى ] كه شيء ديگر محتاج به دو بود . و علّت بر دو قسم است : يكى « علّت تامّ » است . و آن عبارت است از جملهء آنچه وجود

--> ( 1 ) . اصل : بوجود .