أفقه و أعلم بودند ! مثل حضرت عمر و ظهور خطاياى بسيار و جهالت بيشمار از ايشان أمريست كه قابل جحود و إنكار نيست ، كما لا يخفى على ناظر « تشييد المطاعن » و غيره من الأسفار . و پر ظاهرست كه اين چنين أصحاب را هرگز نجوم هدى نتوان گفت ، چه جاى آنكه جناب رسالت‌مآب صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم ايشان را به اين وصف جميل ستايد ، و ايشان را براى امّت در مسائل دينيّه قابل اتّباع وا نمايند . دوازدهم آنكه : بر أرباب ألباب واضح و لائحست كه در زمرهء أصحاب نبوى بعض مردمان بودند كه با وصف جهل و نادانى و عمه و حيرانى خود ؛ قضاياى مختلفه در يك مسئله مىنمودند ، و در مسئلهء واحده به صد قضيّه كه مصداق « ينقض بعضها بعضا » بود حكم داده قصب السّبق از ابن هبنّقه مىربودند ! مثل حضرت عمر ، و لقد ثبت هذا من أسفار كبار السنّيّة و الثّقات ، كما فصّله صاحب « تشييد المطاعن » أحلّه اللَّه من الفردوس فى أرفع الدّرجات . و پر ظاهرست كه هرگز اين گونه أشخاص قابليّت آن ندارند كه جناب رسالت مآب صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم ايشان را بمنزلهء نجوم رساند و اتباعشان را - و لو در غير منصوصات كتاب و سنّت - موجب اهتدا گرداند ، و ذلك ظاهر لا سترة فيه ، و لا يرتاب فى مثل هذا إلا أعفك سفيه . سيزدهم آنكه : غباوت و كودنى بعض أصحاب جناب رسالت‌مآب صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم بحدّى رسيده بود كه مسئلهء كلاله را نفهميدند ، و با وصف بيان قرآن و تعليم مكرّر جناب سرور إنس و جانّ - عليه و آله آلاف السّلام من الملك المنّان - بحقيقت آن وا نرسيدند ، چنانچه بر ناظر أحاديث و أخبار و روايات و آثار وارده در تفسير آيات كلاله كه طبرى و ديگر مفسّرين ذكر كرده‌اند واضح و لائحست . و از اينجاست كه أبو بكر بن أبى قحافه - كما رواه عنه الطبرىّ - مىگفت : « إنّى قد رأيت فى الكلالة رأيا ، فإن كان صوابا فمن اللَّه وحده لا شريك له ، و إن يكن خطأ فمنّى و الشيطان ، و اللَّه برى ، منه » ! .