السيد حامد النقوي
35
عبقات الأنوار في إمامة الأئمة الأطهار ( فارسي )
و سكون السّين و فتح الراء المهملتين و سكون الواو و كسر الجيم ثم راء و دال مهملتين هكذا فى تقويم البلدان نقلا عن اللّباب و نيز مولوى صديق حسن خان معاصر در اتحاف النبلاء گفته ابو بكر احمد بن الحسين بن على بن عبد اللَّه بن موسى البيهقى الخسروجردى الفقيه الشافعى الحافظ الكبير المشهور يكى از پيشوايان و مقتدايان حديث و فقه بوده و در زمان خود تحقيقات در علوم بسيار دارد و در مباحثه و مناظره غايت انصاف مرعى مىداشت تصانيف بيشمار دارد بگويند بهزار جزو رسيده و گويند او را در علم ثانى نبود و بعضى گفتهاند هفت مرداند كه ايشان تصانيف در اسلام نمودند و مسلمانان انتفاع بسيار از تصانيف ايشان گرفتهاند يكى دار قطنى دوم حاكم ابو عبد اللَّه نيسابورى سوم ابو محمد عبد الغنى بن سعيد ازدى چهارم ابو نعيم احمد بن عبد اللَّه اصفهانى پنجم ابو عمرو بن عبد البر النمرى حافظ اهل مغرب ششم بيهقى هفتم خطيب بغدادى بيهقى فقه از شيخ صعلوكى حاصل كرده در عهد وى در خراسان هيچكس را ياراى آن نبود كه در علم حديث مصطفى صلّى اللَّه عليه و سلم بى استاد و بى اجازت و بى ممارست تصرف كردى روايت حديث از حاكم نيسابورى و ابو طاهر محمد بن زيادى و ابن فورك و ابو عبد اللَّه سلمى دارد از مشاهير مصنفات او كتاب السنن دو جلد و كتاب دلائل النبوة سه جلد و كتاب معرفة العلوم و كتاب بعث و نشور يك جلد و كتاب آداب و فضائل صحابه و كتاب فضائل اوقات و كتاب شعب الايمان دو جلد و كتاب خلافيّات دو جلدست هكذا فى اشعة اللمعات و ابن خلكان گفته بيهقى واحد زمان و فرد اقران در فنون بود از كبار اصحاب حاكم در حديث و زائد به روى در علوم فقه از أبى الفتح ناصر بن محمد العمرى المروزى گرفته و حديث بر وى غالب آمده و به آن مشتهر گشته و در طلبش بسوى جبال و عراق و حجاز رفته و در خراسان از علماى عصر شنيده و همچنين بديگر بلاد