وسعت جنت نيست بلكه تعيين آن به لحاظ بعض افعال خيرست كه از اهل جنت در دار دنيا به عمل مىآيد پس كمال عجبست كه طيبى چگونه ازين امر مخصوص و وجه منصوص اعراض ورزيده ابواب ثمانيه جنت را مبنى بر وسعت مىداند و كمال وسعت نظر خويش در اخبار و احاديث مذهب خود به حد وضوح مىرساند حالا شطرى از عبارات كتب و اسفار احبار كبار سنيه كه متعلق به اين بابست بايد شنيد علامهء جلال الدين سيوطى در كتاب البدور السافره فى امور الآخره گفته باب عدد ابواب الجنة و اسمائها قال اللَّه تعالى وَ سِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَراً حَتَّى إِذا جاؤُها وَ فُتِحَتْ أَبْوابُها اخرج الشيخان عن سهل بن سعد ان رسول اللَّه صلعم قال فى الجنة ثمانية ابواب منها باب يسمى الريان لا يدخله الا الصائمون و فى لفظ ان فى الجنة بابا يقال له الريان يدخل منه الصائمون يوم القيمة لا يدخل معهم احد غيرهم يقال اين الصائمون فيدخلون منه فاذا دخل آخرهم اغلق فلم يدخل منه احد و اخرج الطبرانى فى الاوسط من حديث أبى هريرة نحوه و اخرج الشيخان عن أبى هريرة عن رسول اللَّه صلعم قال من انفق زوجين من ماله فى سبيل اللَّه دعى من ابواب الجنة و للجنة ابواب فمن كان من اهل الصلاة دعى من باب الصلاة و من كان من اهل الصيام دعى من باب الريان و من كان من اهل الصدقة دعى من باب الصدقة و من كان من اهل الجهاد دعى من باب الجهاد الخ و نيز جلال الدين سيوطى در در منثور بتفسير آيهء حَتَّى إِذا جاؤُها وَ فُتِحَتْ أَبْوابُها گفته اخرج البخارى و مسلم و الطبرانى عن سهل بن سعد رضى اللَّه عنه ان رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و سلم قال فى الجنة ثمانية ابواب منها باب يسمى الريان لا يدخله الا الصائمون و اخرج مالك و احمد و البخارى و مسلم و الترمذى و النّسائي و ابن حبان عن أبى هريرة رضى اللَّه عنه عن النبى صلّى اللَّه عليه و سلم قال من انفق زوجين من ماله فى سبيل اللَّه دعى من ابواب الجنة و للجنة ابواب فمن كان من اهل الصلاة دعى من باب الصلاة و من كان من اهل الصيام دعى من باب الريان و من كان من اهل الصدقة دعى من باب الصدقة و من كان من اهل الجهاد دعى من باب الجهاد الخ و نيز در آن گفته و اخرج ابن أبى حاتم عن ابن عباس رضى اللَّه عنهما قال للجنة ثمانية ابواب باب للمصلين و باب للصائمين و باب للحاجين و باب للمعتمرين و باب للمجاهدين و باب للذاكرين و باب للشاكرين و اخرج احمد عن أبى هريرة قال قال رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و سلم لكل عمل اهل من ابواب الجنة يدعون منه بذلك العمل و محى الدين نووى در منهاج شرح صحيح مسلم گفته قوله صلّى اللَّه عليه و سلم من باب كذا و من باب كذا فذكر باب الصلاة و الصدقة و الصيام و الجهاد قال القاضى و قد جاء ذكر بقية ابواب الجنة الثمانية فى حديث آخر فى باب التوبة و باب الكاظمين الغيظ و العافين عن الناس و باب الراضين فهذه سبعة ابواب جاءت فى الاحاديث و جاء فى حديث السبعين الفا الذين يدخلون الجنة به غير حساب انهم يدخلون من الباب الايمن فلعله الباب الثامن و قسطلانى در ارشاد السارى گفته و فى نوادر الاصول من ابواب الجنة