الا غيّبته يريد ان المحاملى نظير ابن صاعد فى العلوّ و الثقة املى المحاملى مجلسا كعادته فى ثانى ربيع الآخر من سنة ثلثين و ثلاثمائة ثم مرض و مات بعد احد عشر يوما رحمة اللَّه عليه و خود مخاطب در بستان المحدثين گفته محاملى هم از محدثان بغداد و مشايخ آن مبارك بنيادست كنيت او ابو عبد اللَّه و نام او حسين بن اسماعيل بن محمد ضبى بغداديست و او را قاضى حسين نيز گويند زيرا كه بر قضاء كوفه تا مدت شصت سال ماند تولد او در اول سال دو صد و سى و پنجست و ابتداى طلب او در سال چهل و چهارست از ابو حذافهء سهمى كه صاحب نسخهء موطا و از شاگردان امام مالكست اخذ اين علم كرده و از عمر بن على فلاس و احمد بن المقدام و يعقوب بن ابراهيم دورقى و محمد مثنى عنزى و زبير بن بكّار و ديگر علماى آن طبقه روايت كرده و دار قطنى و ابن جميع و دعلج و ديگر محدثان عمده اقتباس ازو نموده‌اند و او را قريب هفتاد كس از اصحاب سفيان بن عيينة شيخ علم حديث بوده‌اند و در مجلس املاى او قريب ده هزار كس حاضر مىشدند و آخرها از قضا استعفا نمود مادام كه در خدمت قضا بود محمود خلائق بود هيچكس انگشت اعتراض و اتهام به روى ننهاده و در كوفه خانهء خود را مجمع اهل علم ساخته بود هر روز مردم براى شغل اين حديث شريف در خانه او جمع مىشدند و فائده‌ها مىگرفتند محمد بن الحسين كه يكى از بزرگان آن عهد بود گفته است كه من بخواب ديدم كه گويا گوينده‌اى مىگويد كه حق تعالى از اهل بغداد ببركت محاملى بلا را دفع مىكند در دوم ربيع الثانى سال سيصد و سى بعد فراغ از مجلس درس حديث موافق عادت خود برخاست و مريض شد و بعد از پانزده روز وفات يافت انتهى فالعجب من المخاطب الكابر كيف لا يرتدع عن تحامله على هذا الحديث الفاخر ، مع انه رواه المحاملى الامام الفقيه الخابر المتبحر الناقد الناقب السّابر ، الموصوف على لسانه بجلائل المفاخر المذكور فى بستانه بعظائم الماثر فلينظر الناظر الى صنيع المخاطب المكابر كيف نسى ما افاده من جلالة المحاملى الماهر حين ما تصدّى لالطاط الحق الظاهر و ابتلى بالجحود و الانكار الخاسر و هام فى فيافى التسويل البائر و اللَّه الموفق لاحقاق الحق الباهر و المسدد لتاييد الصدق الزاهر وجه نوزدهم آنكه ابو العباس احمد بن محمد بن سعيد المعروف بابن عقده كتابى خاص در طرق حديث طير تصنيف فرموده چنانچه ابن شهرآشوب طاب ثراه كه مناقب جميله و محامد جليله و فضائل جزيله و ماثر اثيله و مفاخر اصيله جناب او از وافى علامه صفدى و بلغه مجد الدين فيروزآبادى و لسان الميزان عسقلانى و بغية الوعاة سيوطى و طبقات المفسرين داودى تلميذ رشيد سيوطى دريافتى در كتاب المناقب فرموده روى حديث الطير جماعة منهم الترمذى فى جامعه و ابو نعيم فى حلية الاولياء و البلاذرى فى تاريخه و الخركوشى فى شرف المصطفى و السمعانى فى فضائل الصحابة و الطبرى فى الولاية و ابن البيّع فى الصحيح و ابو يعلى فى المسند و احمد فى الفضائل و النطنزى فى الاختصاص الى ان قال و رواه ابن بطّه