حرام على أرماحنا طعن مدبر * و تندق في أعلى الصدور صدورها ] [ 1 ] [ 2 ] از اين عبارت ظاهر است كه نقدى كه بعض اهل معانى بر بيت ابن نباته وارد كرده ، موجد و مخترع آن جناب سيد مرتضى است ، و ابن شجرى آن را در « امالى » خود از آن جناب نقل كرده . پس از اين جا نهايت جلالت مرتبه و عظمت شأن جناب سيد مرتضى ، و غايت مهارت و حذق و جودت نظر آن جناب ظاهر است ، كه بر بيت ابن نباته كه از اكابر بلغا و اجله فصحا است ، نقدى وارد فرموده كه ديگران اقتفاى اثر و تقليد آن جناب در ذكر آن اختيار كرده‌اند ، و ابن الشجرى ، كه از افاخم و اعاظم مهره و حذاق است ، آن را در « امالى » خود از آن جناب نقل كرده . فضائل سيد مرتضى در قصيده ابو العلاء معرى و نيز سابقا شنيدى كه ابو العلاء معرى [ 3 ] كه علو مرتبهء او در علوم عربيه دريافتى ، و شنيدى كه در علم ادب كتابى تصنيف كرده كه زياده از يكصد جلد است ، و قاضى ابو الطيب الطبرى نظير او را در جميع مردم عزيز دانسته ، و او را سابق الفضل و مكمل گفته ، و ارشاد كرده : كه قلب او كتب جميع علوم است ، و خاطر او در حدت نار مشعل است ، و متساوى است براى او سر معانى و جهر آن ، و معضل معانى ظاهر است نزد او و مفصل است . و نيز از « ارشاد » او ظاهر است كه ابو العلاء نظم در باسراع نموده ،

--> [ 1 ] ديوان أبى تمام بشرح التبريزى ج 2 / 222 . [ 2 ] ريحانة الالباء ج 1 / 264 - 267 . [ 3 ] ابو العلاء : احمد بن عبد اللَّه بن سليمان المعرى الشاعر الفيلسوف المتوفى سنة ( 449 ) .