و از افادهء ابو الحسن علي بن الحسن الباخرزى [ 1 ] در « دمية القصر » ظاهر است كه جناب سيد مرتضى ، ثمر دوحهء سيادت ، و فلك رياست ، و علم آن جناب مثل سيف منتضى است ، و براى آن جناب محاسن اشعار و محامد آثار است [ 2 ] . مناقب سيد مرتضى بگفتار ذهبى در « عبر فى خبر من غبر » و از عبارت ذهبي در « عبر [ 3 ] » ظاهر است : كه جناب سيد مرتضى امام بود در كلام و شعر و بلاغت ، و كثير التصانيف و متبحر بود در فنون علم . و از عبارت سيوطى در « بغية الوعاة [ 4 ] » واضح است : كه ياقوت حموى مدح عظيم و ثناء جليل جناب سيد مرتضى نقل كرده كه از آن ثابت است كه آن جناب ، متوحد بود در علوم كثيره مثل كلام و فقه و اصول فقه و ادب از نحو و شعر و معاني آن و لغت و غير آن ، و اجماع بر فضل آن جناب واقع شده . و نيز سيوطى كتاب « غرر و درر » سيد مرتضى را از مآخذ كتاب خود « اتقان في علوم القرآن » گردانيده ، مثل افادات و تحقيقات ديگر ائمه و اساطين عالى درجات خود تمسك به آن نموده ، در صدر « اتقان » بعد ذكر انواع علوم قرآن گفته : [ و غالب هذه الانواع فيها تصانيف مفردة ، وقفت على كثير منها ، و من المصنفات في مثل هذا النمط ، و ليس في الحقيقة مثله و لا قريبا منه ، و انما هي طائفة يسيرة و نبذة قصيرة ، : « فنون الافنان في علوم القرآن » لابن الجوزي ،

--> [ 1 ] أبو الحسن الباخرزى : على بن الحسن بن على بن أبى الطيب الاديب النيسابوريّ المتوفى ( 467 ) . [ 2 ] دمية القصر ج 1 / 215 ط الكويت . [ 3 ] العبر فى خبر من غبر ج 3 / 186 . [ 4 ] بغية الوعاة : 335 .