و غير او از علماء ، بعد از آن سفر كرد بسوى حرمين شريفين ، و مصاحبت كرد با شيخ ابو الحسن بكرى و تتلمذ كرد بر او ، و اقامت كرد در مكّه معظّمه ، و اشتغال نمود بتدريس و تأليف و ترتيب جمع الجوامع سيوطى بر ابواب فقهيّه نمود . و ابو الحسن بكرى مىفرمود كه براى سيوطى منّة است بر عالميان ، و براى متّقى منّت است بر سيوطى ، و شيخ ابن حجر مكّى استاد متّقى بود و در آخر شاگرد او گرديد [ 1 ] . و از كتاب ( نور سافر فى اخبار القرن العاشر ) تصنيف عبد القادر بن شيخ ابن عبد اللَّه العيدروس كه در خزانهء حرم محترم مدينهء منوّره ( زادها اللَّه تشريفا ) ديده‌ام ، و از انتخاب تراجم عديده از آن نموده ، ظاهر و باهر است كه علىّ متقى عالم و صالح و عارف باللّه بود ، و او از علماء عاملين و عباد اللَّه الصالحين است و بر جانب عظيم از ورع و تقوى و اجتهاد در عبادت و رفض دنيا بود ، و براى او مصنّفات عديده است ، و ذكر كرده‌اند از او اخبار حميده [ 2 ] . و از ( مجمع البحار ) تصنيف محمد طاهر گجراتى ظاهر است كه شيخ على متّقى شيخ او ، و صاحب مفاخر و معالى ، و قطب اوان و غوث زمان ، و صفوه رحمان ، و مربّى انام ، و مرشد كرام است . و از ملاحظه ( كفاية المتطلع ) تأليف تاج الدين بن احمد دهّان ظاهر است كه ملا على متقى امام علّامه و قبلهء اهل سلوك است . و از ملاحظهء ( لواقح الانوار ) هم صلاح و ورع و زهد و ديگر فضائل جميله و مناقب حميدهء او ظاهر است .

--> [ 1 ] سبحة المرجان فى آثار هندوستان ص 43 ط 1303 . [ 2 ] النور السافر ص 315 .