السيد حامد النقوي
136
عبقات الأنوار في إمامة الأئمة الأطهار ( فارسي )
فى شوال سنة عشر و ثلاثمائة . از اين عبارت واضح و لائح است كه ابن جرير طبرى صالح و لائق آنست كه معدود شود از مجدّدين دين ، و بنصّ سيوطى ابن جرير طبرى جليلتر از ابن شريح و وسيعتر از روى علوم است ، و بمرتبهء اجتهاد مطلق مستقلّ فائز گرديده ، و اين مرتبهايست كه ائمّه اربعهء سنّيه بحيازت آن در آفاق جهان اشتهار ، و افتخار و امتياز حاصل كردهاند . و نيز از آن ظاهر است كه ابن جرير طبرى اتباع و اشياع دارد كه تقليد او كردهاند ، و فتوى بمذهب او دادهاند ، و حكم بر طبق آن كردهاند ، و اين اتباع بجريرية مشهورند ، و ابن جرير امام بود در هر علم از قرائت ، و تفسير ، و حديث و فقه ، و اصول ، و اقوال صحابه ، و تابعين ، و اتباع تابعين ، و عربيّت ، و تاريخ . و نووى ارشاد كرده كه اجماع كرده است امّت بر آنكه تصنيف كرده نشد مثل تفسير او . و خطيب گفته : كه ائمّهء علماء حكم مىكردند بقول او ، و رجوع مىآوردند بسوى او ، و جمع كرده بود ابن جرير از علوم چيزيرا كه مشاركت نكرده ابن جرير را در آن كسى از اهل عصر او . و ابن خزيمه ارشاد كرده كه نمىدانم بر روى زمين عالمترى از ابن جرير ، و اراده كرده مقتدر باللّه اينكه نوشته شود كتاب وقفى كه شروط آن متّفق عليها بين العلماء باشد پس گفته شد كه قادر نيست بر استحضار اين امر مگر محمد بن جرير طبرى . « ابو القاسم حسكانى نيز كتابى در حديث غدير و طرق آن دارد » و علّامه نحرير ، و محدّث شهير ابو القاسم عبيد اللَّه بن عبد اللَّه الحسكانى